<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title>http://scta.info/resoure/lectio95/critical/transcription</title>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <p/>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <p/>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
    </teiHeader>
    <text>
        <body>
            <div xml:id="lectio95">
        <head xml:id="l95-Hldldld">Lectio 95, de Libertate [St. Victor Transcription]</head>
        <p xml:id="l95-cssepl">
          Circa secundum sententiarum determinando aliquam 
          materiam primi in materia de liberalitate introducendo 
          materiam de praedestinatione quae adhuc 
          est primi libri.
        </p>
        <div xml:id="l95-Dd1e112">
          <head xml:id="l95-Hulanap">Utrum liberum arbitrium possit necessitari ad peccatum?</head>
          <p xml:id="l95-qiqpsp">
            Quaeritur ista quaestio, 
            utrum liberum arbitrium possit necessitari ad peccatum seu 
            peccandum.
          </p>
          <div xml:id="l95-Dd1e120">
          <head xml:id="l95-Hrqsrqs">Rationes quod sic</head>
            <div xml:id="l95-Dd1e125">
              <head xml:id="l95-Hpropro">Prima ratio</head>
              <p xml:id="l95-eapfvn">
                Et arguitur primo quod sic quia liberum arbitrium 
                potest necessitari ex accidente fatalis dispositionis causarum 
                de quibus <ref xml:id="l95-Rd1e132">
                                    <name ref="#Augustine">Augustinus</name> Vo <title ref="#CityOfGod">De civitate</title> capitulo nono</ref> loquitur 
                ubi ipse introduxit versiculum illum, <name>aney</name> scilicet 
                <name ref="#Seneca">senecte</name>, licet forte primitus non invenerit volentem 
                inquit ducunt fata nolentem trahunt per quae immutatur 
                quod fatalis dispositio causarum necessitat voluntatem quasi 
                diceret quod volens sequitur impulsum causarum fatalium 
                et nolens volenter trahitur. unde velit 
                nolit sequitur pulsum et dispositionem causarum fatalium 
                ipsam necessitantium.
              </p>
              <p xml:id="l95-lesifvn">
                Et <name ref="#Seneca">Seneca</name> in tragoediis in 
                illa tragoedia quae intitulatur de <name ref="#Oedipus">edipo</name> ubi ait fatis 
                agimur credite fatis et introduxit ibi quod fata 
                homines necessitant, 
                igitur ex intentione <name ref="#Seneca">Senecae</name> fata 
                voluntatem necessitant.
              </p>
              <p xml:id="l95-eoiraa">
                Et <name ref="#Ovid">Ovidus</name> in <title ref="#Metamorphoses">methamorophon</title> 
                introduxit venerem supplicitatem ad 
                <name ref="#Jupiter">Jovem</name> propter <name ref="#Aeneas">aeveam</name> 
                ut non pateretur infortunia, qui Respondit 
                quod non poterat fata imitare, igitur fatalis dispositio 
                causarum necessitat causas inferiores respectu actuum absolute.
              </p>
              <p xml:id="l95-capccn">
                Confirmatur auctoritatibus philosophorum ponentium quod omnia 
                futura de necessitate eveniunt. Unde aliquibus ponit 
                quod possibile et necessariam non differunt nisi secundum nostram considerationem 
                et ignorantiam quia videmus causas applicatas 
                ad effectus futuros. ideo vocamus effectum possibilem 
                et sic possibile et contingens nihil sunt nisi coincidant cum necessario.
              </p>
              <p xml:id="l95-scqscs">
                Secundo confirmatur, quia istae mundus inferior regitur a causis 
                superioribus secundum sententiam <name ref="#Aristotle">aristotelis</name> in primo <title ref="#Meteorology">meteorologicarum</title> 
                igitur iste mundus eis obedit. modo si mundus sequatur 
                earum impulsum sequitur propositum quod omnis effectus 
                necessario evenient. et haec deducit <name ref="#Avicenna">avicenna</name> et 
                plures alii philosophi multum famosi. et <name ref="Ptolemy">tholomeus</name> 
                ait quod vultus huiusmodi soli subiecti sunt vultibus 
                superioribus, quia omnis effectus existens in istis inferioribus 
                habet in supercaelestibus corporibus scriptam.
              </p>
            </div>
            <div xml:id="l95-Dd1e194">
              <head xml:id="l95-Hsrosro">Secunda ratio</head>
              <p xml:id="l95-sausav">
                Secundo arguitur 
                ut arguebatur in prima distinctione quia deus vel voluntas 
                divina in actione creatae voluntatis necessitat 
                liberum arbitrium creatum, igitur antecedens. probatur quia voluntas 
                divina concurrit cum libero arbitrio creato praeveniendo 
                et huiusmodi praeventio non est in libertate liberi 
                arbitrii. et tamen est causa sufficiens, igitur necessitat 
                voluntatem. Ita quod arguatur sic deus vult praeve<cb ed="#SV" n="b"/><!--313vb-->nire 
                voluntatem humanam ad producendum <c>a</c> 
                igitur <c>a</c> producetur et antecedens non est in potestatem voluntatis 
                igitur nec consequens. quod antecedens non sit in potestate 
                voluntatis apparet quia non est in eius potestate 
                quod deus eam determinet ad agendum et tamen deus est 
                causa sufficiens actuandi voluntatem.
              </p>
            </div>
            <div xml:id="l95-Dd1e212">
              <head xml:id="l95-trtrtr">Tertia ratio</head>
              <p xml:id="l95-tadpae">
                Tertio,
                arguitur deus praecognoscit omnia futura et iudicat illa forae 
                et illud iudicium est immutabile et simpliciter infallibile, 
                igitur necesse est sic fore. antecedens pro prima parte apparet quia 
                omnia nuda sunt et aperta oculis eius, sed pro secunda 
                parte apparet quia ille est apud quem non est transmutatio 
                nec vicissitudinis obumbratio, et alibi ait 
                ego sum deus et non mutor. 
                Consimiliter arguitur 
                de determinatione divinae voluntatis quae ab aeterno fuit 
                et est efficax, igitur nullo modo potest aliter evenire.
              </p>
              <p xml:id="l95-itadqf">
                Ideo tenuit 
                <cit>
                  <ref xml:id="l95-Rd1e224">
                                        <name ref="#Aureoli">Aureolus</name>
                                    </ref>
                </cit> 
                quod si voluntas divina sit 
                determinata volendo <c>a</c> fore ab aeterno fuit determinata 
                et concedit illam consequentiam ab aeterno fuit determinatum <c>a</c> fore, 
                igitur necesse est quod voluntas dei fuerit sic 
                determinata et ita argueretur de quolibet futuro.
              </p>
            </div>
            <div xml:id="l95-Dd1e237">
              <head xml:id="l95-Hqrqrqr">Quarta ratio</head>
              <p xml:id="l95-qasvbd">
                Quarto arguitur sic: 
                deus animae christi revelavit omnia futura contingentia, 
                et impossibile est quod decipiat eam igitur necesse 
                est sic evenire. prima pars antecedentis est <name ref="#Lombard">magister</name> in tertio distinctione 
                14ma ubi ait quod anima christi novit omnia quae verbum. 
                secunda pars apparet quia impossibile est ex parte dei fallere aliquae 
                ratione suae immensitatis sive bonitatis immensae.
              </p>
              <p xml:id="l95-eeevbd">
                Et etiam ex parte decepti est impossibile, quia sequitur 
                anima christi est decepta, et unitur verbo igitur verbum decipitur 
                tenet consequentia per communicationem idiotatum et scire cognoscere 
                errare sunt praedicata quae habent fieri circa idem 
                si anima christi deciperetur verbum concretive denominaretur 
                deceptum et ob hoc est unus articulus condemnatus 
                qui facit mentionem quod anima christi posset decipi 
                ipsa existente unica cum verbo. unde si per imaginationem 
                deus faceret quod antichristus non erit et 
                faceret oppositum antecedentis, 
                tunc verbum esset deceptum 
                et anima unica verbo deciperetur quod repugnat 
                nam si post revelationem antichristus non eveniret necessario, 
                sequitur quod deus posset revelare falsum 
                quod non videtur bene dictum.
              </p>
            </div>
            <div xml:id="l95-Dd1e253">
              <head xml:id="l95-Hqnrqnr">Quinta ratio</head>
              <p xml:id="l95-qacmni">
                Quinto, 
                arguitur causalitas voluntatis est naturalis, 
                igitur non potest ad opposita. 
                Tenet consequentia 
                ex 
                <cit>
                  <ref xml:id="l95-Rd1e262">
                    IXno <title ref="#Metaphysics">Metaphysicae</title>
                  </ref>
                  <bibl>XXX</bibl>
                </cit>. 
                Antecedens apparet de primis motibus qui procedunt 
                a causalitate intrinseca voluntatis per modum naturae, 
                igitur.
              </p>
              <p xml:id="l95-cvrhcn">
                Confirmatur voluntas respectu sui actus potest seipsam necessitare, 
                igitur habet causalitatem naturalem. antecedens apparet 
                quia respectu cuiuscumque actus ipsa potest habere producere 
                ipsum quo posito producit actum et necessitatur 
                ad producendum patet quia potentia rationalis volens 
                aliquid et potens necessario facit illud et si non 
                <pb ed="#SV" n="314-r"/>
                <cb ed="#SV" n="a"/>
                sit impedita necessario producit illud igitur ipsa habet 
                causalitatem naturalem.
              </p>
            </div>
            <div xml:id="l95-Dd1e281">
              <head xml:id="l95-Hsxrsxr">Sexta ratio</head>
              <p xml:id="l95-saanva">
                Sexto, 
                arguitur aliqua illecebra 
                potest necessitare voluntatem, 
                igitur ipsa non est libera. 
                Antecedens apparet 
                quia resistentia voluntatis est finita et activitas 
                illecebrae potest augeri in duplum in triplum, 
                et sic in infinitum, 
                et tunc secundum proportionem maioris inaequalitatis accidentis 
                illecebrae fiet necessario actio voluntatis 
                quia si sit maior activitas quam resistentia, 
                sequitur quod necessario voluntas aget.
              </p>
            </div>
            <div xml:id="l95-Dd1e290">
              <head xml:id="l95-Hsprspr">Septima ratio</head>
              <p xml:id="l95-saonel">
                Septimo, 
                arguitur obiectum beatificum necessitat voluntatem 
                ad eius dilectionem igitur antecedens probatur quia sicut prima principia 
                se habent ad intellectum ita ultimus finis ad voluntatem 
                sed prima principia necessitant intellectum ad assentiendum eis 
                propter se, igitur ultimus finis necessitabit voluntatem et 
                per consequens ipsa non est libera.
              </p>
              <p xml:id="l95-snudeb">
                Secundo, 
                nisi ultimus finis necessitaret 
                voluntatem sequitur quod quilibet beatus posset privari beatitudine 
                consequens est falsum, quia tunc animae beatae et angeli non essent 
                confirmati si possent cadere. patet consequentia 
                quia si respectu dei voluntas sit libera, 
                ipsa posset suspendere suum actum et cessare a dilectione dei, 
                igitur ponitur desinere esse beata.
              </p>
            </div>
            <div xml:id="l95-Dd1e302">
              <head xml:id="l95-Horooro">Octava ratio</head>
              <p xml:id="l95-oaqecl">
                Octavo arguitur quia libertas non ponitur in 
                voluntate secundum 
                <cit>
                  <ref xml:id="l95-Rd1e311">
                                        <name ref="#Durandus">Durandum</name>
                                    </ref>
                </cit> 
                et multos alios igitur voluntas 
                non est causa libera.
              </p>
            </div>
          </div>
          <div xml:id="l95-Dd1e319">
            <head xml:id="l95-Hscasca">Sed contra</head>
            <p xml:id="l95-ioalma">
              In oppositum arguitur quia in scriptura 
              ostenditur clare libertas in epistola quae canitur de 
              sanctis ubi dicitur qui potuit transgredi et non est transgressus, 
              et ibidem innuitur potestas liberi arbitrii ad peccandum. 
              Ad idem est tota multitudo philosophorum approbatorum et maxime in moralibus, 
              et <name ref="#Cicero">Tullius</name> in tantum quod 
              ut apparet in 
              <cit>
                <ref xml:id="l95-Rd1e331">
                  quinto <title ref="#CityOfGod">De civitate dei</title>, 
                  capitulo nono
                </ref>
                <bibl>XXX</bibl>
              </cit> 
              ipse maluit negare scientiam 
              divinam quam libertatem arbitrii, 
              quia non ponere libertatem 
              arbitrii esset subvertere totum regimen politicum 
              consilia deliberationes et totam humanam prudentiam 
              et dare <sic>habenas</sic> voluntati ut faceret quidquid 
              vellet, et haec est contra rationem, 
              immo <name ref="#Pagans">pagani</name> dicerent 
              quod non ponere liberum arbitrium esset malum 
              et <unclear>pernitio???mum[?]</unclear> propter licentiam male agendum.
            </p>
          </div>
          <div xml:id="l95-Dd1e352">
            <head xml:id="l95-Hdqsdqs">Divisio quaestiones</head>
            <p xml:id="l95-iimtao">
              In ista materia erunt octo articuli. primus habebit 
              duas partes in quarum prima videbitur qui nomine fati 
              intelligatur. 
              In secunda parte videbitur seu tractabitur 
              utrum corpora caelestia habeant efficaciam supra 
              actus libere voluntatis seu liberi arbitrii quantum 
              ad Regimen politicum. Alii articuli erunt secundum argumenta 
              tacta ante oppositum.
            </p>
          </div>
        </div>
      </div>
        </body>
    </text>
</TEI>