Membrum 4 Utrum Angelis aliquid sit additum in confirmatione, et quid sit illud

MEMBRUM IV. Utrum Angelis aliquid sit additum in confirmatione, et quid sit illud?

Deinde queritur, Utrum aliquid sit eis additum, et quid in confirmatione ?

Hanc enim questionem disputat Magister in libro If Sententiarum, distinct. V,ibi, Post hee consideratio adducit.

Et queritur, Quid sit confirmatio Angelorum, et quid etiam obstinatio malorum ? Et dicit sic: Post creationem namque quidam mox conversi sunt ad creatorem suum, quidam aversi. Converti ad Deum, fuit ei charitate adherere; averti, odio habere, vel invidere. Et infra eodem capitulo: Hee est ergo conversio et aversio, qua divisi sunt quinatura boni erant: ut sint alii supra illud bonum per justitiam boni, alii illo naturali bono corrupto per culpam mali. Conversio justos fecit, et aversio injustos. Utraque fuit voluntatis, et voluntas utriusque libertatis. Ex hoc accipitur, quod sola voluntas libera sufficit eis ad conversionem : nihil ergo additum est gratiz, qua converterentur et confirmarentur.

2. Adhuc, IT Sendtentiarum, distinct. V, cap. Habebant enim, dicit sic: Poterant voluntate eligere quodlibet, et ratione judicare, id est, discernere: in quibus constat liberum arbitrium. Nec creati sunt volentes averti, vel converti: sed habiles ad volendum hoc, vel illud: et post creationem spontanea voluntate alii elegerunt bonum, alii malum. Et ita discrevit Deus lucem a tenebris, sicut dicit Scriptura’, hoc est, Angelos bonos a malis: et lucem appellavit diem, et tenebras noctem : quia bonos Angelos gratia sua illuminavit, malos vero excecavit. Ex hoc accipitur, quod sola voluntas sufficit eis ad conversionem, et ad meritum vite eterne.

3. Adhuc, Ibidem, in cap. illo, Post hee consideratio : In conversis quasi in speculo relucere ccepit Dei sapientia, qua illuminati sunt ; aversi vero excecali sunt. Et illi quidem conversi sunt et illuminati a Deo gratia apposita: isti vero sunt excecati, non immissione malitie, sed desertione gratia a qua deserti sunt : non ita quod prius dedita subtraheretur, sed quia numquam est apposita ut converterentur. Ex hoc accipitur, quod ctiamsi gratia apposita est bonis, post conversionem apposita est, el non ante.

Contra : II Sententiarum, distinct. V cap. C, Si autem queritur, Utrum post creationem conversis aliquid collatum sit per quod conyerterentur, id est, diligerent Deum ? Dicimus, quia est eis collata gratia cooperans, sine qua non potest proficere rationalis creatura ad meritum vite. Sed ibidem ‘ dicit, quod converti ad Deum, fuitei charitate inherere, hoc est, diligere Deum propter se et super omnia. In hunc actum non potest rationalis creatura sine gratia addita. Ergo oportuit, quod ante conversionem gratia eis adderetur, qua converterentur.

Ulterius queritur de dicto Prosperi, qui in libro de Contemplatione dicit, quod de tali conversione facta est cis felix necessitas ut de cetero averti non possent,

Gratia enim hujus queritur, Utrum , hec necessitas sit coactionis, vel non ? Si per coactionem ost: tunc non erit pars beatitudinis, sed potius miserie. Coactio enim est, quando aliquid violenter tenetur in hoc quod est contrarium nature et voluntati. Si autem ex voluntate est : tunc ut dicit Augustinus in libro V de Civitate Dei contra Tullium?, non erit sub necessitate.Dicit enim sic: Quidquid est ex voluntate, non est ex necessitate : quidquid autem non est ex necessitate potest, aliter esse : si autem potest aliter esse, Angelus conversus potest averti, quod falsum est, et contra fidem, Luc. xv 26: Inter nos et vos chaos magnum firmatum est, ut hi qui volunt hinc transire ad vos, non possint, neque inde huc transmeare.

Si quis dicat, quod immobilitas necessitatis hujus est ex presentia Dei, quam habent boni Angeli, facie ad faciem Deum videntes. .

Contra: Ante casum damonum equaliter erant innocentes, et illi qui postea ceciderunt, et illi qui steterunt: ergo non esset ratio, quare pcenifentem exhiberet se Deus illis qui steterunt, et non illis qui corruerunt. Si ergo presentia Dei contulit stantibus, quod cadere non potuerunt, eadem presentia contulit etiam cadentibus, quod cadere non potucrunt, quod falsum est.

Solutio. Dicendum, quod pro certo Angeli boni eflicaciter converti non poterant sine gratia apposita: quam gratiam in libro lI Sententiarum, distinct.V, cap. Si autem queritur, vocat Magister gratiam cooperantem. Distinguit enim Auguslinus gratiam in duo, scilicet gratiam operantem, et gratiam cooperantem. Et vocat gratiam operantem, in qua solus Deus operatur in nobis sine nobis, que est gratia justificationis impii : justificationem enim impii Deus operatur in nobis sine nobis. Isa, xum, 25 : Ego sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas propter me. Luc. v, 21 : Quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus? Et hac gratia non indiguit Angelus: omnes enim erant justi justitia innocentie naturalis. Gratia autem cooperans est, que cooperatur cum libero arbitrio : sicut virtus gratuita elevat potentiam liberi arbitrii, ut efficaciter et meritorie velit et possit in bonum, quod supra se est, quod est bonum eternum, hoc est, Deus. Et cum convertisit per amorem Deo inherere propter se super omnia, converti actus meritorius est et charitatis. In hunc actum non potuit Angelus ex solis naturalibus, sed indiguit gratia cooperante: que stantibus est apposita ex merito congrui, non ex merito condigni : congruum enim fuit, ut illis qui ex solis naturalibus bonum eternum elegerunt, apponeretur gratia qua illud efficaciter obtinere possent: et nihilominus justum et congruum fuit,utillis qui libertate voluntatis sea bono illo averterunt, et ad bonum commutabile per illicitum amorem conversi sunt, delectatione propria voluntatis contra Deum, gratia illa non apponeretur, qua um quam adjuvari possent ad conversionem ad incommutabile bonum. Dicit enim Damascenus, et, in precedentibus habitum quod non est de Angelo sicut de homine. Angelus aversus converti non potest, nec conversus averti potest, sicul nec homo post mortem susceptibilis est pcenitentie.

Kt per hoc patet solutio ad primam partem questionis. Quod enim Magister videtur dicere ex verbis Augustini, quod conversio fuerit ante gratiam, intelligitur de illa conversione electionis, qua ex libero arbitrio elegit bonum incommutabile, quamvis ex solo libero arbitrio non posset proficere in illud. Et ista conversio non fuit meritoria, nisi ex congruo, ut dictum est. Et per hoc patet solutio ad tria prima.

Ad id quodulterius queritur de verbo Prosperi, dicendum quod illa necessitas sive immobilitas causatur ex tribus secundum Augustinum in Enchiridion} : quorum primum est donum perseverantie, quod tunc actualiter additum est Angelo: et indignum fuisset, quod post perseverantiam mutari posset, et amitti tantum bonum. Matth. xxiv, 13: Qui perseveraverit usque in finem, hie salvus erit. Ad Hebr. xu, 7: In disciplina perscverale. Tamquam filiis vobis offert se Deus. Secundun: est immobilitas honestatis Angelice: inhoneslum enim esset, ut Angelus perseveranter conjunclus fini,a fine iterum deflecti posset,cum causam nullam deflexioni dedisset. Tertium est perfectio status : Angelus enim cum conjunctus est fini, non est in via, sed in termino ad quem ducit. In via fuit, in solis naturalibus existens: et incongruum esse videretur, ut cum quis perfecta via finem aitigisset, iterum reduceretur ad viam perficiendam ad eumdem finem, ad quem jam felic'ter pervenit.

Ad id autem quod objicitur, concedendum quod non est necessitas coactionis, sed immobilitas voluntatis ex tribus dictis causate: hec enim justilia divina est, quod rationalis creatura in illo bono perseveret, et ab eo deflecti non possit, ad quod adjuvante Deo sicut ad finem ullimum deducta est.

Ad id quod objicitur de presentia Dei, concedendum est, quia hee non est causa, sed ea que dicta est.