Rationes contra

Et ad materiam aperiendam rationes aliquae introducuntur contra fidei veritatem

sicut epycurus et sui sequaces adducunt

et etiam philosophi aliqui antiqui oppinantes quod virtutes ad hoc falsitates sunt in mea potestate et ad felicitatem adquirendam sufficiunt et per consequens dona caritatis superfluerent quare sequitur contra fidem nostram

Item pelagius et sui sequaces sive consentientes dixerunt vita aeternam consequi ex puris naturalibus vel eo circa

Rationes quod ex puris naturalibus vitam aeternam nos posset consequi

Deinde arguitur ratione sic

cupiditas caritas est finitae capacitatis igitur potest esse aliquis alius super acquisitione virtutum mediata quo aliquis movebitur in ultimum finem igitur

Item secundum philosophum 4or sunt genera virtutum quae politicae vocantur quae etiam ad vitam politicam requiruntur scilicet Aliae virtutes purgativae quae totaliter vincant passiones Aliae sunt quae nullum habent locum circa haec aliae sunt p?? igitur staret quod etc

Item arguitur ratione sortes facit quod in se est ad suam salutem igitur non oportet habere caritatem et per consequens sine caritate potest sortes salvari consequentia tenet et antecedens patet quia hoc est in potestate naturali

Confirmatur per magistrum qui ponit creata non indigere dono creato gratia

Item si sic esset tunc caritas esset quoddam ens creatum et per consequens necessitat primam causam ad hoc quod inducat in fluxum in causa inferiorem materia prima causa non necessitatur aliquo modo igitur etc

Item si sic esset vel tunc caritas esset divisibilis sive indivisibilis non primum quia sicut omnes virtutes essent nec 2m qui sicut est intensibilis ita remissibilis patet quoniam opposita hunc fieri circa idem si remissibilis tunc per veniale caritas remitteretur / sed hoc non

nam staret aliquem plus mereri et tamen non plusquam infans noviter baptizatus et deffunctus praemiari modo videtur hoc esse inconveniens et fidei repugnare sed probatur consequentia nam stat quod venialia tamen demeruit quod proportio multiplicatur scilicet quod plus meruerit venialia quam addiderint meritoria per caritatem

Item sequeretur aliquem aeternaliter dampnati qui tamen nonquam peccasset consequens est absurdum probatur consequentia nam posito casu quod sortes in quolibet instanti huius horae sit in gratia tunc faciliter deducere e?

Item si caritas esset intensibilis et remissibilis staret aliquem non iuste a deo praemiari secundum leges nunc statutas

/ consequens est erroneum et probatur consequentia probando quod tota caritas sortis intendatur in ipso tunc addatur quod immediate post hoc sortes desinat esse in caritate et plato sit in via caritas sine gratia primi sit ut 10 et alterius ut 9 Tunc arguitur deducendo ad propositum etc

Item si caritas esset intensibilis tunc si poneretur in subecto extenso redderet ipsum magis extensum et per consequens secundum infinitum esse reduceretur tale intensum ergo etc

Item si sic tunc secundum ordinem graduum deberet esse intensio caritatis igitur sic summi praelati summum obtineret gradum caritatis sed haec non videtur pro tanto se qui igitur etc Et scientia quod ista contingentia tangit materia statuum videlicet de ordine status gerargeri et praelatorum

Ad oppositum tamen est decretalis quae dicit quod in baptismo 3a dona caritatis infunduntur / Et etiam ad hoc est unica ratio quae sic est nam sicut unicus est finis humanas ita sufficit unus habitus ad praedicto igitur etc

Rationes pro prima parte

probatur propositio primo quo ad eius primam partem nam forma substantialis in suo subiecto est tamquam motor in suo subiecto quantum ad habitudine ipsius formae ad subiectum ut est motrix constat spiritum sanctum movere eam vel eam supplere modo hoc reducitur ad aliquod genus causae si efficientis unde se solo sufficit movere animam

Item se solo sufficit producere actum ipsius igitur ad quaecumque actum spiritus sanctus potest se solo et per consequens caritas absolute et de pro se non requiritur

Item divina acceptatio est interior actus et causa sufficiens ad hoc quod creatura sequatur vel mereatur salutem patet nam eo ipso digna est ad hoc modo voluntas quae sive sua acceptatio est independens quia ab aliqua beatitudo creata non deppendet igitur etc

Item ante determinatione ecclesiae non erat possibile quod caritas esset aliud quam spiritus sanctus / tamen videtur velle magister quod sit donum creatum ut patet in sententiarum in multis locis Ex quibus patet quod de potentia dei absoluta creatura erit in gratia absque dono creato

Rationes pro secunda parte

2a pars propositionis patet

Primum Corollarium quod caritas evidenter potest denominari omnes species virtutis

Ex quo inferuntur aliqua corollaria primum est quod caritas potest denominari omnes species virtutis evidenter ut sit prudentia fortitudo temperantia etc et causaliter et eminenter continens et sufficeret ad exeundum in actum / Et hoc roboratur per beatum augustinum in modo libro qui potest caritatem vel amorem etiam in quolibet virtutis actu

Secundum Corollarium quod caritas sit realiter cognitio

Unde sequitur primo quod realiter sit cognitio probatur quia inmediate potest una cum prudentia sive in habitu eius et per consequens est habitus positivus ymmo potest vocari prudentia et aliae virtutes / et hoc videtur velle baptissimus iohannis in unde dicit quod caritas est unctio docens de omnibus

Si tam de speculationibus quam de eligibilibus

Tertium corollarium Quod in habitu caritatis relucet veritas credendorum

Ulterius sequitur quod in habitu caritatis relucent veritates credendorum nam ipsa caritas potest in actu cuiuslibet virtutis igitur etc et licet non exeat se sola quia deus non ordinavit sine fide et spe / nihilominus ex parte sui posset exire in actu credendum et haec non ita miracula sicut ponere fidem etiam amorem

Quartum Corollarium Quod credendorum facilitas ex intensione caritatis habet originem

Ulterius sequitur quod credendi facilitas ex intentione caritatis mi?x habet originem patet satis quonima de credendis anima magis faciliter

Quintum Corollarium Quod caritas est medicina infirmorum circa fidei difficiles articulos

Ex quo sequitur quod medicina infirmorum est caritas circa fidei difficiles articulos ut est in materia praedestinationis trinitatis et aliarum Et licet anima in ipsis patiatur recurrat ad felicem caritatem et gratam reperiet eum solatricem atque sibi propinabit summam sive infirmitati medicinam

Sextum corollarium Quod simplex persona caritate informata est magis virtuosa quam aliquis philosophus

Ulterius sequitur quod simplex persona caritate informata realiter est virtuosior quouis philosopho extra caritatem existente patet quia virtutem excellere respectu cuiuscumque ubi habet modo talis non reperitur in philosopho non abstante quod quasi infinita sciat huiusmodi philosophus igitur etc

Confirmatur hoc etiam de parvis noviter baptizatis nam quilibet talis virtuosior in centuplo quolibet tali praedicto philosopho Item patet haec etiam esse noviter c?f? conversis ad fidem non obstante quacumque malitia sua p?via Lucide patet etiam per apostolum quod caritas est virtutum omnium radix nam si omnem scientiam habuero dicit ipse et sensum prophetiae etc ineffabilia caritatem autem non habeam nihil sum

Septimum corollarium Quod pro quocumque regimine caritas est aptissima dispositio

Ex quo sequitur ulterius quod pro quocumque regimine scilicet tam cuilibet quam spirituali caritas est aptissima primo de regimine animae satis deductum est quia ipsa omnes virtutes continet et facit virtutes inferiores obedire superioribus et hoc maxime regimini cuilibet competat quod scilicet inferiores gentes suo principi et aliis suis superioribus obediant Caritas etiam excludit tyrranidem principere quia non quaerit quae sua sunt non est ambitiosa etc sed tyrannus quaerit aliena et sua multiplicare sine causa modo caritas non sit

Octavum corollarium Quod in regimine politico et spirituali debet attendi ad caritatem tam ad consilia quam ad quoscumque alios actus

Ex quo sequitur quod in ambobus regiminibus debet attendi ad caritatem virtutum matrem sectanda patet etiam quia est docens omnem prudentiam

Item obicit res et qualiter se habent secundum debitum ordinem sicut deum repraesentat praecise nisi paternalis obligatio sit ad oppositum Et sic in divina per caritatem factam ad exequendum sunt facilia sed ad oppositum stat cupiditas in stignans ne exerteantur ipsa mente

Nonum corollarium Quod maxima dispositio cessandi schisma praesens esset habere caritatem et recurrere ad eam

Unde potest inferri de scismate nunc currente scilicet anno nonagesimo 2a quod maxima ipsius scismatis dissolutio esset caritatis apprehensio sed quia frequens cupiditatis regnat adeptio in utraque politia tam civili quam spirituali recessit caritas quia inter ipsas esset maxima a?ppo?

Ex quo sequitur quod si vellemus pacem oporteret primitus cupiditate qua magnates se maxime se dantur qua pro? a caritate separantur

Decimum corollarium Quod omnis deliberata actio non producta a caritate sortitur difformitatis aliqualem rationem

Ex quo sequitur ulterius quod omnis actio debita caritate non producta sortitur aliquam difformitate patet per praedicta quia sine ipsa non rectificatur / Et etiam omnis operatio extra caritate vel peccatum saltem veniale

Undecimum corollarium Quod operationes ex caritate procedentes vel nullum generat habitum vel generat habitum per illum voluntatis non existentis in actum sublata caritate

Ulterius sequitur quod operationes sic procedentes vel nullum generant habitum vel habitus sive actus non sunt sicut moraliter Sequitur etiam quod voluntas potest producere actum eiusdem speciei sine caritate et hoc est dictum superiori et etiam circa materiam praedestinationis

Duodecimum corollarium Quod difficultas cognoscendi se esse in caritate non consurgit ex eo quod habitus acquisiti per actus caritativos producunt actus similes primis sublata caritate

Ulterius sequitur quod difficultas cognoscendi esse in caritate non consurgit ex habitudine productionis actuum similium sublata caritate sicut aliqui sunt ymaginati et hoc est ex radice cupiditatis ignorantiam generantur in nobis / unde constat quod aliquis putet esse in caritate et tamen non et nihil putabit se summe diligere deum / et sic latentes sed si haberet actum caritatis posset conclusione se esse.

Decimumtertium corollarium Quod caritas non solum est animae sanatio, sed ultra gradum naturalis causalitatis augmentatio vel elevatio

Sequitur ulterius caritas nedum est sanitiva sed est sanissima super omnem facultatem

Et proportionaliter sicut in materia fidei dicta fuerit multa laudatoria possent etiam hic aptari idcirca ad ea si velit recurrere recui?tis unde tenendum est quod impossibile est caritatem in aliquem pravum actum exire

Primum: quod non stat existentem in gratia ex ignorantia immobili adorare creaturam adoratione latriae[?]

Consequenter circa materiam praetacta de caritate et de eius principiatu inter omnes virtutes viso inferior

et haec propositio quod non stat in statu gratiae habentem caritatem adoratione late adorare deum respectu omnium virtutum ut dictum est quia non esset hoc sibi possibile quia hoc fidei repugnat et per consequens sic caritati quia adoratio fieret cum culpa et sic extra caritatem

2o quia caritas est unctio docens de omnibus ideo in illo casu causaret aliquod iudicium rationis antequam exiret in actu

Conformiter esset dicendum ad omnes de nulla invincibili quia nonquam aliter ad oppositum inclinaret

Secundum: quod non est possibile aliquem existentem in caritate esse perplexum inter duo mala

Unde non sequitur aliquem exeuntem in caritate esse perplexum

Tertium: quod omnis dilberata actio contra fidei articulos repugnat caritati

ulterius sequitur quod omnis acceptio repugnat caritati nam ipsa est unctio docens de omnibus

Item non inclinat ad malum sed sibi repugnat

Quartum: contra Holcot dicentem quod stat aliquos cum sanctitate vitae errare in fide et non habere fidem ad quam expresse tenetur

Ex quo sequitur contra scotum qui dicit quod sanctitate vitae stat aliquos errare in fide sicut habemus de cypriano et aliis qui tenuerunt haereses quasdam et tamen sancit fuere

unde respondetur quod eo ipso non fuerunt in caritate sed extra Et etiam haec potuit contingere ante sanctitatem

2o potest dici quod non fuit accersio deliberata sed sophistica et sicut errabat aliquotiens oppinando scit etiam quod non erat Et isto modo contingit errare stante in caritate quia talis error non inducit morale turpitudinem sed si alio modo fieret error evidens esset

Quintum: sicut se habet caritas respectu virtutum aliarum, ita Spiritus Sanctus se habet respectu caritatis

5a propositio sicut se habet caritas respectu aliarum virtutum ita se habet spiritus sanctus respectu ipsius caritatis quia sibi est vita actuans et sine ipso non sufficeret exire in actum gratiae igitur requirit necessaria ipsum sicut aliae virtutes influxum requirunt caritas

Et hoc potest probari

per beatum ambrosius unde praevidit ante eis in spiritu virtute et helye

Ad idem augustinus in libro de nam different per hoc medicina infirmarum et caritatis nam spiritus sanctus infunditur continue vivificando

Sextum: quod per carentiam assistentiae Spiritus Sanctus caritas redderetur mortua et informis

Unde sequitur propter sancti spiritus absentiam caritas informis redderetur patet per similitudine caritatis ad fidem quia sine gratia spiritus sancti potest operari sicut satis visum est

Septimum: non est impossibile fieri vitiosum de virtuoso absque acquisitione vel deperditione alicuius

Ex quo sequitur dei virtuoso fieri non virtuosum absque habitus acquisitione et deperditione nam per solam absentiam spiritus sancti redderetur caritas mortua et tamen nullus habitus acquiritur nec deperditur et haec posset fieri ratione cupiditatis

Octavum: quod caritatis essentia non absolute culpae repugnans et incompossibilis

Sequitur ulterius caritatis essentiam non esse culpae repugnantem vel incompossibilem patet enim sublata assistentia sancti spiritus repugnat vicio positivo

Nonum: quod non videtur repugnantia quod caritas semel habitu numquam exudat[?] quantumcumque quis peccaret

Ulterius sequitur non includere quod caritas semel habita lege intrinseca nonquam excidat licet aliter sit de lege statuta Et tamen beatus bernardus dicit petrus negando deum non excidit pro tantae sed nihilominus caritas aliqualiter sopita fuit sive refrigescit quodam modo nec denominabat subiectum totale

Decimum: quod caritatem esse intrinsece divisibilem, extensive et intensive

Ulterius sequitur caritatem esse intrinsece indivisibile intensive et extensive et hoc est satis substi?le extensive tamen nam secundum proportione maioris et minoris assistentiae potest in maiorem operationem vel minorem quo?ii

Undecimum: quod quamquam caritas non realiter intendatur vel augeatur...

Ulterius sequitur quamvis caritas non intenderetur vel etc redditur tamen virtuosior generalior et perfectior respectu alicuius alterius virtutis sicut respect temperantiae nedum respectu eiusdem materiae

Duodecimo: quod exercendo caritatem circa materiam temperantiae aequaliter proficitur circa materiam fortitudinis vel iustitiae

Ex quo sequitur quod exercendo se temperative aequae proficeret circa materiam fortitudinis vel iustitiae patet quia in opere caritatis non proficit in ipsa caritate quae est apta nata reddere omnes virtutes ge?te sui influxus

Decimumtertium: quod licet caritas sit originalis iustitia perfectior, tamen cum influentia generali ipsa caritas minus perficeret potentiam quam iustitia originalis

Ulterius sequitur licet caritas sit originalis iustitia perfectior tamen in generali dei influentia iustitia dei originalis magis perficeret

probatur quia magis elevat et inclinat inferiores potentias ad obediendum superioribus et reddit etiam subiectum virtuosius et sic refrenaret passiones Caritas autem mortua esset nec suam haberet perfectionem quam a spiritu sancto videtur recipere si caritas creata / Et tamen hoc non arguit caritatis imperfectionem sed potius econtra scilicet perfectionem supernaturalem

Decimumquartum: quod esse caritatis non est essentialis denominatio

Ulterius sequitur esse caritatem non est essentialis denominatio patet hoc quoniam spiritu sancto deffi?te sopita esset et deffiniret

Decimumquintum: quod caritas non infert subiectum esse carum necessario

Ulterius etiam sequitur quod caritas non infert subiectum etiam quali quia non sequitur est carus igitur habent caritatem

Tertia propositiones Aureoli

Aliqua est forma creata quae est de nulla rei et de necessitate tali sub dei complacentia

2a propositio aliqua forma quae deo complacet ostendit sive reddit animam gratam et tamen non procedit recte a re divina

3a propositio caritas est habitualis dilectio dei quae ex puris naturalis acquiri non potest

Confirmatio

Et arguitur alio modo sic nam si ad hoc quod creatura sit deo grata requiritur etc Tunc omnis propositio quae verificatur pro rebus quotienscumque ponitur res talis propositio tunc est vera modo sic est sic ponendo nisi ponamus caritatem distinctam / Et sic opportebit dicere quod aliqua sit creata gratitudo de novo quod non videtur Consequenter arguitur de activitate caritatis et eius influentia respectu aliarum virtutum quoniam si ita esset / etiam causa prior igitur posset in effectum sine eo inferri sicut dicitur theologi licet philosophi naturales non

Item intendat sortem dilectionem sui sive proximi gradu intenso in infinitum videlicet quod tantum et se ??? donec pervenit ad gradum quod non poterit plus exire mihil aliquem actum diligendi se Tunc eo ipso tu habes ponere quod caritas concurrat cum peccato vel non erat ante in gratia et sic caritas non concurrit active ad gratiam quia tunc in illo instanti voluntas non ferebatur in remissiorem igitur nec in intensiorem et sic nonquam fuerit ante effective sed tunc inclinatione

Item si sic caritas in actum exiret in carentibus usu rationis modo hoc non videtur veritati consonum igitur

Item stante uniformi concursu voluntatis in infinitum augeretur patet quia in eodem instanti gratia pro dictis in infinitum effectum sine actu est quo caritas concurret et sic addendo aliquid haberet causante supra hoc et sic semper producendo in infinitum

Item caritas maior est activitatis quam cupiditas eius opposita modo cupiditas in infinitum dicit ad terrena et per coniug? caritas multo magis ad caelestia

Responsio ad probationem secundae conclusionis Aureoli

Arguitur tamen contra ultimum argumentum suum scilicet de ratione prioritatis nam informare subiectum habet quamdam forma prioritatis ut igitur

Sed contra nam generali habitudo dei ad res / rerum autem ad nos est viceversa Et in hiis aristoteles et commentator satis concordant videlicet quod scientia dei est causa rerum In nobis autem res causae sunt men scientiae et sicut est de scientia ita de omnibus aliis habentibus sicut de volitione et ceteris Nam etiam volitio dei est causa rerum et non econtra et per consequens ratio prioritatis in deo consurgit respectu creaturis sive respectu scibilium quantum ad voluntatem igitur sic ponere ut dictum est contra theologiam ponere et etiam philosophiam unde certum est quod scientia dei est causa scibilium et sic male dicitur quod caritas creata sit causa divinae acceptionis

Ex isto sequitur contra alia dicta sua / scilicet quod deus potest diligere creaturam et acceptare eam absque dono creato quocumque vel alia causa extrinseca ymmo propter bonitatem suam summam patet hoc quia obiectum diligibile sortis ratione diligibili et non econtra quia non habet originem in se essentialiter sed deus habet sit originem in se et a se

ut satis expresse in canonica beatissimi iohannis ponitur prior dilexit nos

Item etiam de iacob / dicitur antequam nati essent vel aliquid essent iacob et esau prius iacob dilexi esau autem odio habui igitur etc

Item in legitur scientiae nostrae sunt in conspectu dei sunt tamquam pannus mulieris menstruate et per consequens non est in nobis ratio ad hoc quod deus diligat nos nisi ex summa sua et benigmissima miseria

unde quicquid fecerimus secundum inutiles facti sumus Et Apostolus non ex operibus iustitiae quae fecimus nos sed secundum misericordiam suam salvos nos fecit / Et sic a parte obiecti creaturae non reperitur diligitas dei in nobis

/ quoniam ut dicit apostolus passiones huius temporis non sunt condignae ad etc

Item pure gratuite et propter suam voluntatem ordinavit nobis deus l?am vitam igitur medium ad ipsam consequendum scilicet caritatem quam in nobis ordinavit

Item quaeretur in quo genere causae esset huiusmodi dilectio et non videtur posse bene salvari

Item haec videretur esse contra divinam libertatem ut patet prima facie

Item radix sua de odio dei retorquetur contra eum unde dicit quod non potest dare vel odire aliquem nisi fuerit odium positivum et per consequens non potest diligere nisi voluntas sive delectio fuerit potentia sed hoc videtur falsum

Item de anima et in infusione sua potest illud confirmari

/ unde est sciendum quod deus aliter et aliter se habet respectu bonorum et malorum

/ Et per consequens similitudo non est bona de odio et diligitate quia dato quod deus non posset odire aliquem nisi ex sua malitia adhuc non sequeretur conclusio sua attenta sua immensitate infinita quia in nobis experimur maxime in bonis hominibus quod nonquam virtuosus homo odiret nisi male factae licet latenter esset malus bonus

/ Etiam a fortiori deus aliter concurrit circa mala et aliter circa bona / circa bona secundum suum effectum bonum et circa mala: secundum quod rigor iustitiae requirit

Responsio ad probationem primae conclusionis Aureoli

Et sic ad suam rationem primam actus aeternus non potest transire super sortem etc infert ex haec quod divina causarum la?a non potest transire super sortem nisi habeat caritatem

Breviter iste doctor in materia de praescientia et de causalitate rerum tenuit oppinionem non solidam nam dicit quod non stat divina voluntatem circa aliquod obiectum esse quin tale obiectum bene aliquotiens se habeat ad obiectum / unde etiam de actu aeterno dicitur quod ipse et multi alii doctores propter terminorum absente multae lucida nubilaneris

Nihilominus pro responsione ad haec

distinguitur de complacentia nam complacentia potest servi primo pro praedestinatione et sic non potest transire noviter supra sortem actus aeternus vel supra aliquod obiectum quia quidquid praedestinatum est ab aeterno praedestinatum est licet posset non esse ut videtur boetius posuisse

2o modo potest capi pro acceptatione divina et sic negatur sibi quoniam implicaret contradictionem nisi forte per communicationem ydiomatum ad hoc factum / sed cum haec stat quod potest etiam non praedestinatum

3o modo potest capi pro acceptatione secundum praesentem iustitiam et sic isto modo fertur supra aliquem actum vel obiectum / sed quando dicit ultra dicitur quod difficultas stat in hoc scilicet quod deus ab aeterno acceptavit verum est ut sic sed si intelligatur quod denominaliter sortem sic se habere etc negaretur pra? etc

Primum corollarium Stat praedestinatum esse perfectissimum viatorem omnium

Ex quibus possunt inferri multa correllaria primum est quod stat praescitum esse perfectissimum viatorum omnium nam sicut praedestinatio aeterna nullum gradum potest perfectionis in creatura sic erit de ista igitur staret creatura esse praescita et tamen non realiter digna vita aeterna adhuc existente in caritate Unde sequitur quod nec praedestinatio aliquam affert perfectionem neque praescientia imperfectionem

Secundum corollarium Quod male dicunt quid quod persti[?] confertur gratia seu acceptatio creata, sed non acceptatio divina

Ex quo sequitur male dictum quod praescitis causa fertur gratia creata et non acceptatio divina patet quia talis gratia creata non sufficeret reddere creaturam dignam ideo non sufficeret ad merendum / Et sic ergo divina acceptationem oportet concurrere ibidem

Tertium corollarium Contra alios dicentes Spiritum Sanctum non assistere praescitis

Sequitur etiam contra dicentes spiritum sanctum non assistere praescitis sed praedestinatis et causa est quia deus qua ad haec non est acceptor personarum igitur

Quartum corollarium Contra ponentes gratiam minus praescientiam[?] alterius speciei infundi in praescitis

Sequitur similiter quod ponentes gratiam alterius esse speciei in praedestinatis et praescitis male dicunt nam dicunt minorem esse praescitis et manifestare praedestinatis Cuius contrarium apparet nam sint duo parvuli modo nati quorum unus sit praedestinatus alter praescitus et baptizentur tunc casu stante similis gratia in eis infunditur in baptismo patet manifeste quia subiectum est aeque dispositis igitur

Etiam hoc non bene doctrinae creaturae nec theologicae consonaret

Item sequeretur quod meritum passionis christi et gratiae collatio fuit generale omnibus qui non poneret obicem / Et hoc satis paulus innuit ubi dicit deus vult omnes homines salvos fieri Et sic praescientia eo ipso impertinens est ymmo quilibet posset salvari ex passione christi et re demp?ne humana praecipue rationem habentibus

Quintum corollarium Quod licet ex hoc quod aliquis est praescitus, ipse non sit determinor Christo

Ex quo sequitur quod aliquis est praescitus non sit determinor vel melior christo tamen repugnat esse praescitum

prima pars nota est per praedicta

/ 2a pars declaratur quoniam sequitur praescitus ergo dampnabitur unde licet antecedens sit contingens nihilominus consequentia est necessaria

nam ista propositio sortes est praescitus includit unam de futuro scilicet quod dampnabitur Ulterius sequitur consequentiam non valere deo uniuit naturam praescitam sibi igitur deus est praescitus Unde dato quod deus de facto ea assumeret sic naturam alicuius et primus modus eam dimitteret ex tali tamen a ssumptione non denominatior praescitus patet quoniam futuram includit miseriam et ergo sit malum includit modo haec de repugnat cum sit fons et origo boni et virtutis

Sextum corollarium

Ex quo sequitur quod ex unione ypostatica non valet consequentia a est praescitum igitur a dampnabitur communis scola tenet dato quod assumit naturam humanam / igitur deus assumendo naturam primam dampnabitur consequentia erronea et frivolosa quoniam talia praedicata difformitatem inclusa deo non competunt licet natura humana peccavi sit nihilominus christo non peccare competat Alia tamen praedicata penalia sibi competunt sicut mori famellisci secundum ipsam naturam non tamen divina Et sic ex assumptione naturae praescitae non argueretur persona praescita quoniam imperfectionem includit sicut dictum est scilicet miseriam

Septimum corollarium:

ulterius sequitur magis essentiale volitum dei qua vult creaturam esse gratam denominare gratam concretive quam sit cuique quarti inhaerenti patet quoniam comparatio in haec esset abusiva / Ex quilibet patet quod volitio divina habet quamdam similitudinem quo ad denominandum causam formalem

Octavum corollarium

Ulterius sequitur quod huiusmodi denominatio denominat creaturam bonam in summe gradu latitudinis nam inter omnes latitudines illud genus est suppremum et optimum sicut per conformitatem ad omnes habitus tam theologicas quam morales etc sicut per formalem dei fruitionem et sic discurrendo per omnes

Ex quo sequitur quod nichil rectificat creatura recte nisi acceptatio divina quoniam revera in scientia talis non stat in obliquitate et alia bene stat

Nonum corollarium

Ulterius sequitur duos homines habere caritatem aequalem et tamen unus magis deo erit carus quam relitus et dignior / patet hoc / quoniam cum aequalitate bonorum eorum stat deum velle creatura esse magis bonam Et penes hoc attenditur creaturae rectitudo Et sic multa talia possent dici

Decimum corollarium

Consequenter infertur quod cum aequalitate formalis beatitudinis stat inaequalitas statuum beatarum / probatur / nam datis duabus animabus aequalibus in naturalibus stat quod habeant visiones similes et tamen habebunt in aequalitate patet quia deus vult unam magis bonam esse vel beatificare quam aliam

Undecimum corollarium

Ex quo sequitur quod dignitas non est attendenda penes aequalitatem gratia duo sed penes dei volitione ut quidam ymaginati fuere Unde stat aliqua creatura esse valde bonam et tamen deus non praemietur eam nec det aliquid ei hoc est valde possibile

Sed tamen contra hoc potest argui sit contra de acceptatione sicut alias fuit dictum nam si acceptatio redderet primam sive creaturam deo gratam et bonam sic deacceptatio redderet eam ingratam et malam

Respondetur ad hoc breviter negando consequentiam et similitudinem Cuius causa est quia acceptatio est bonum ad hoc principale secundum deacceptatio non est malum principale nam acceptatio est principale iustificans deacceptatio vero non est totum iniustificans quia cum hoc sunt multa alia ut satis nomen est

2a radix huius est quoniam in quae creaturam rectificat acceptatio divina principalis est causaliter et prima modo deacceptatio non habet talem habitudinem ad malum / quia oportet quod creatura male agat prius et sic habet rationem posterioritatis et non prioritatis acceptatio vero prioritatis

3o quia omnibus aliis ad haec concurrentibus cessantibus scilicet gratia et caritas etc deus posset acceptare creaturam non autem potest deacceptare nisi causa deacceptationis concurrente scilicet malo quia haec deo repugnat

4o dato quod duetur per se deacceptatio adhuc non est tota ratio mali / modo divina acceptatio est tota ratio boni igitur se sola sufficit / et per consequens non est simile de acceptione et deacceptione quod fuit declarandum Conceditur tamen conclusio quod deacceptatio est aeque mala sicut aliqua partium culpam integrantium nam ibidem requiritur lex obligatarium et liberum arbitrium modo talia non sunt mala de se deacceptatio tamen per se est mala et fugibilior aliis deintegrantibus est culpam

Sed ponamus quod deacceptio cesset in lucifero et acceptatio in petro Tunc in isto casu status luciferi esset minus fugibilis quam petri

Respondetur breviter quod casus est impossibilis cum actibus stantibus sed si ponamus quod peccatum concurrat casus clarior erit nam secundum hoc responderetur quod luciferi non esset in peccato et eo ipso petrus esset

Sed fortificemus casum quod deus deacceptet petrum sine peccato et de lucifero pro acceptet tunc deacceptam peior esset in petro quam in lucifero Unde non videtur esse impossibile quod nullum actum suum deacceptaret et sic concluditur quod sola divina acceptatio sufficiens est ad creaturam gratificandam

Suppositiones

Responsio ad formam rationis

hiis visis restat respondere ad formam rationis in qua dicebatur de mutatione contradictorii in contradictorium

pro solutione cuius advertendum est quod a doctoribus diversimode glosatur nihilominus multae possunt fieri instante contra eam

/ Et videtur primo quod non sit necessario concedenda nam capiamus istam propositionem deus incipit producere mundum ista 6a est per remotionem de praesenti et tamen non fuit ante unde eo ipso huic deus assentit et non ante assentivit Ibi videtur esse transitus de contrario in contrarium et tamen nullam fit mutatus et sit sua contradictoria in mente divina erit vera ab aeterno erit vera

/ Sed diceret aliquis sufficeret quod inciperet esse mutatio

Sed hoc no valet pro quo ponitur aliquae suppositiones

Suppositiones

Responsio ad formam rationis

Obiectio

/ Et quando dicebatur ulterius quod sequeretur quod produceret gradum etc

Respondetur quod huiusmodi gradus non esset eiusdem speciei compossibilis sed esset alterius speciei in illo eodem instanti in quo voluntas exiet in actum malum tunc ille gradus erit alterius speciei unde tota latitudo entium est alterius speciei quam sit actus illa sola voluntate productus

Quomodo discernere inter miracula christi et miracula daemonum

Sed tamen ad haec discernendum est bene notandum

unde primo persona et eius status 2o finis propter quem talia fiant Quantum ad primum visa sanctitate personarum et vitae et modorum voluntate fuerit miracula divina et talia sunt recte miracula quem ad modum sancti apostoli martires etc faciebant vel deus per ipsos sed de nephandis per artem magica carmina et talia huiusmodi non adhibenda fides

/ Quo ad finem finis enim propter quem fuerit non debet attendi propter temporale lucidum sicut faciunt elati nec propter honores ut faciebat symon magus sed debet attendi penes vitae sanctitatem et morum bonitatem et honestatem

Ad aliam rationem de ignorantia invincibile

/ Et per hoc etiam potest solvi ratio de ignorantia invincibili et negatur quod casus potus sit possibili

Prima propositio: quod habitudo Spiritus Sancti non est per intrinsecam informationem ipsius Spiritus Sancti ad mentem

Ista prius probata est de ergo nunc causae formalis

Secunda propositio: quod habitus Spiritus Sancit non est vitalis immutatio actualis

2a conclusio habitudo spiritus sancti ad mentem quam vivificat non est vitalis et actualis immutatio patet sicut alias deductum est / quia non potest immutare actum cognoscendi creaturae nam omnis volitio est quaedam operatio ipsius animae ymmo omnimode aliter se haberet passive anima et sit intelligere non esset ei formaliter agere

Tertia propositio: Spiritus Sanctus nullum habet operationem respectu creaturae quam gratificat

3a conclusio spiritus sanctus nullum habet effectum respectu creaturae quin sit communis toti trinitati patet nam omnis habitudo dei ad creaturam ad extra quae non reducitur ad personalem subsistentiam est communis cuilibet personarum trinitas Et cum gratifficatio creaturae non sit ypostatica subsistentia creaturae sequitur propositum

Quarta propositio: spiritus sanctus non causatur personaliter

4a conclusio hoc complexum spiritus sanctus non capitur personaliter et ut propositum 3ae personae in divinis sed magis tamquam appropriatum scilicet propter effectum benigvolentiae benigngatis et libertatis et isto modo tota trinitas est pater et filius et spiritus sanctus

Quinta propositio: quod probabilius influxus spiritus sancti reducitur ad causalitatem effectivam

5a conclusio licet concedi posset spiritum sanctum esse habitualiter creaturae dei dilectionem probabilius tamen reducitur ad causalitatem effectivam

Obiectio ad tertiam propositionem et responsio

Contra tamen 3am propositionem arguitur sic

nam spiritus sanctus mittitur in creaturam et non pater ergo missio proprius est effectus spiritus sancti

Item nec trinitas mittitur

Item spiritus sanctus producit sortem vel etc et per consequens aliqua operatio attribuitur uni quae non alteri scilicet in divinis quod non videtur multum bene sonare

Propter quod est notandum pro missione tali quod hoc potest intelligi dupliciter uno modo quod fiat specie visibili sicut de columbae in baptismo v?i et de tali non est ad propositum nihilominus omnem tale in operatur tota beatissima trinitas / cum hoc tamen stat quod filius dicitur homo q et sic proprium est sibi incarnari licet oi trinitati carne?at / et de ista etiam non intenditur hoc

Alia est quae fit ad creaturae gratificationem

/ Et ista missio dicitur donorum spiritualium collatio vel donatio sicut apostoli in die seu penthechoste habuere et hoc modo etiam est effectus totius trinitatis est eo ipso tota trinitas mittitur quia efficit dona / licet hoc approprietur spiritui sancto / quia per modum doni remanat ab intra

Alio modo assistere creatae menti esse illapsum sive dentur dona creata sive non dicitur hoc modo spiritus sanctus in esse suo persona li illabi creatae ?unectus redditur creatura deo grata ut videtur ponere magister

Sed ista oppinio est replata / ymmo tenetur a doctoribus quod haec est consequentiae toti beatissime trinitati

Unde spiritus sanctus non est aliquis amor quin sit essentialis et communis toti trinitati Unde etiam filius non habet scientiam quin pater et spiritus sanctus habeant et sic est una persona non potest aliquid quare quin aliae conceditur cui hoc Et t?us isto modo potest tam trinitas mitti et illabi ad creaturam et ab operationes se habebit ut forma et sic unitur ut motor et non ut informant

3o modo dicitur assistere connotando auctoritatem mittenter vel potenter et isto modo capiunt doctores antiqui quod pater non mittitur / sed hoc facile solvitur nam dicunt quod producti et non producitur et per consequens non mittitur / dicitur quod si li mitti sic sonat sicut dictum est eo modo est concedendum quoniam sic divina essentia non mittitur in creaturae iustificationem

Ex quo infertur corrollarie quod licet tota trinitas operata sit scientiae incarnationis misterium nihilominus non fuit tota incarnata quoniam licet etiam tota trinitas operetur missionem nihilominus non mittitur pater / patet quia a nullo est factus etc ut patet in synbolo athanasii

et sic patet de missione quid dicendum utque breviter aequivocatio terminorum sortitur materiae difficultatem

Prima propositio: quod per divinam acceptationem creatura est magis intrinsece digna quam per Spiritus Sancti assistentiam

quarum prima licet de communi lege assistentia spiritus sancti caritas creata et divina acceptatio requiratur ad creaturae grattifficationem nihilominus per dei acceptationem creatura est magis digna quam per caritatem informantem vel assistentiam spiritus sancti est assistentia quod tamen est contra multorum oppinionem

/ prima pars propositionis est de se nota quoniam ad creaturae gratifficationem assistentia spiritus sancti et caritas creata elevat actus ad gratifficandum et prima vitae aeternae accipiendum

2a pars patet per dicta ante in materia praecedente nam sola acceptatione divina po?ta creatura fit deo grata

Unde sequitur hanc conclusionem esse bona deus acceptat creaturam igitur ipsa est deo grata per consequens digna et econtra etiam

sed consequentia non valet spiritus sanctus sit assistit creaturae igitur est deo grata Cuius causa est quoniam influxus spiritus sanctus reducitur quasi ad operationem distinctam ab acceptione et etiam caritas creata

et per consequens aliter se habet acceptatio quam illa duo

Confirmatur illud nam vivificatio quam dat spiritus sanctus non est nisi instrumentalis respectu divinae acceptationis et per consequens divina acceptatio principialior est 3o ad creaturam esse dignam vita aeterna requiritur libertas immensa qua vult deus hanc esse dignam igitur ibi aliquod concurrit immensum modo caritas non est illud nec spiritus sancti assistentia ut sic est assistentia igitur restat quod sit divina acceptatio Et haec non est creturae communicabilis nec spiritum sancto competibilis ut dictum est igitur etc

Secunda propositio

Ex quo sequitur correlarie consequentiam istam non valere tota perfectio creaturae vel caritatis creatae concurrit igitur talem compositum sit iustum simpliciter patet hoc quoniam tota perfectio creaturae est citra talem gradum unde dato adhuc quod esset essentialis deno non esset tota essentialiter et intrinsece deno?to quo ad omnes gradus requisitos

Ex quo sequitur falsitatem oppinionis patere dicentium aliquam creaturam rationalem esse inpeccabile per naturam non quod caritas possit ydentice concurrere sed ymaginatur quod esse natura esse denominatio perfectionis sumitur et esse caritatem sic ita quod possit communicari alicui creaturae et quod esset sic impeccabilis

Sed tamen teneo oppositum videlicet quod non sicut est / licet tamen per hoc reddatur aliqualiter apta nata movere citius in deum tamquam in summum bonum et sic non est denominatio totaliter essentialis / licet partialis

Tertia propositio: si habitudo dignitatis passivae[?] et acceptati posset intrinsece communicari creaturae, tunc talis creatura esset impeccabilis

Ulterius sequitur quod si dignitatis habitudo potentiae passionis posset creaturae competere essentialiter et intrinsece esset inpeccabilis patet quia intrinsece haberet unde esset digna et sic haberet medium competens et sufficiens nec deus eo ipso posset facere eam non digna / Sed quod passio diligibilitatis non sit essentialis patet / quia a libera dei arbitrio dependet quod est contingere respectu huius

Quarta Propositio: quod in divinam bonitatem reducitur tota radix bonitatis et meritorum creatura.

Et patet ex alio nam in divina voluntatem reducitur tota radix meritorum creaturae Quantum nec ex libero arbitrio nec ex caritate creata nec ex spiritus sancti motione reducitur igitur in ipsam divinam bonitatem sive voluntatem qua quid deus vult misericorditer agere

/ Et hoc satis lucide patet per apostolum ad titum nam non ex operibus iustitiae quae fecimus nos sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit

Quinta Propositio: quod nec concursus activus increatae caritatis nec creatae dignificat sufficienter creaturam

Ex quo sequitur quod nec concursus est actus increatus nec creatus digni?tat creatura / patet etiam per apostolum dicentem Non sunt condignae passiones huius temporis etc Et hoc est contra magistrum iohannem de rippa dicentem quod ex concursu caritatis creatae et spiritu sancto redditur creatura iusta iustitiae communitive

Sexta Propositio: quod actus productus a caritate cum Spiritu Sancto specialiter assistente circumscripta divina acceptatione esse

Ulterius sequitur quod actus productivus a caritate et spiritu sancto circumscripta acceptatione divina esset virtuosus licet non tamen meritorius tamen nobilissimus etiam esset ex eo quod caritas est nobilissima virtutum ut patet per apostolum nam dicit quod maior autem horem est caritas et sic in genere suo virtuosum redderet hominem vel habentem quoniam virtus habentem perficit et opus eius bonum reddit ut videtur velle aristotelem in ethicorum

Septima Propositio: quod Spiritus Sanctus caritas possunt stare cum culpabili actu

Ulterius sequitur quod licet caritas et spiritus sanctus non possit de potentia dei absoluta ad peccatum concurrere tamen cum ipse possit stare

et haec paret quoniam alias spiritu sancto non moveretur creatura in peccato existens sed tenetur quod aliquociens ymmo et concurrit mo?do eam quia nonquam ad malum concurrit incitando hoc est ei impossibile et per consequens semper ad bonum modo creatura existens in peccato aliquando disponitur ad bonum et ad caritatem et hoc non videtur esse nisi ex spiritu sancti motione igitur etc

/ 2a pars corelarii probatur cum divina acceptatio est separabilis ab huiusmodi assistentia et per consequens stat creaturam bene inclinare se qua caritatem pro etc et cum hoc in eodem gradu movebitur spiritus sanctus et tamen creatura non ibit ad nu?m spiritus sancti quare sequitur quod habitudo spiritus sancti aliud mentem uno?us ferretur et creatura ad oppositum ipsius sed secundum legem nunc factatam non videtur bene consonum

Item est respectu peccati venialis spiritus sancti bene in creatura assistentia igitur et respectu mortalis

vel stabit quod caritas inclinabit ad malum et sic non esset formalis repugnantia ipsius caritatis ad peccatum sive ad malum Tamen ord? quod quocumque habet peccatum privatur caritate lege stante qui Ex quo sequeretur quod staret habitualem operationem caritatis esse rectam a tamen actualem esse deturpatam et mortificatam patet quia vocatio dispositio est compossibilis male actuatum cuius oppositum in mortificationibus videmus

Alia tamen est oppinio sed eam pro nunc dimittet

Propositio: probabilior videtur quod caritas potest componi ex gradibus distinctis

Et sit prima propositio: Quamvis salvari possit caritatem omnino esse composita ex gradibus essentialiter distinctis

alia tamen via melior est / nam existente eadem substantia in anima secundum quod magis vel minus spiritus sanctus assistentiam nihilominus potest salvari varistat absque novi gradus appositionis

Alia via est quod ponendum est quod forma quae haec est simpliciter indivisibilis intensive quia et sic compositas ex gradibus licet intentionaliter Et secundum hoc sunt varii modi ymaginandi unde beatus thomas de aquino movet quaestionem utrum caritas sit augmentibilis et remissibilis Et respondet quod caritas est simplex et indivisibilis Sed ad talem sensum dicitur intendi videlicet quod subiectum potest plus participare eam vel mio respondet magis plus communicarem et plus si in esse Et ista via divi dicitur secundum duos modos Unus est quod caritas cu? l? forma accidentalis posset intensius vel remissius communicare suo subiecto manente eodem / unde magis et inhaerere secundum quia passum ips est magistrum su???? et sic diceretur quod per maiorem intimationem et actuationem respectu sui subiecti suum subiectum magis vel eius se nominatur tale absque ipsius mutationem

Sed Contra: opinio Iohannes de Rippa

Sed nihilominus de rippa tenet oppositum maxime quod forma et quaerit utrum possit quaelibet formae informaret plus vel minus Et ad hoc fa? multas positionem quarum prima forma de sui essentia est realiter et formaliter quaedam intrinseca et formalis quidditas unde ponere influxus est ad hoc o?no inpossibile unde dicit quod nisi ita esset sequerentur inconvenientia multa / primo staret quod aliud esset

unde sortis et esse sortis deinde etiam de operationibus intensius propter maiorem latere perfectionem / et etiam staret animam sortis plus ipe?eri vel demereri quam ipse sortes

Item sequeretur quod aliquod agere corresponderet animae quod non subiecto sive composito consequens est falsum quaero actiones sunt respectu personarum / consequentia probatur nam capiatur aliquis gradus vitae it? secundum quem non communicatur sorti tunc poterit correspondere animae et non compo?re

Item dato ymaginatione tali sequeretur quod compositum ex anima et corpore esset imperfectius quam asinus vel lapis modo videtur absurdum probatur tamen consequentia nam communicaret secundum rationem essendi et sic tale constitutum sive compositum esset minus perfectum quam asinus et tandem aliquis constitueret quod esset non vivens

Responsio ad opinionem Iohannis de Rippa

Ad rationes huius oppinionis restat respondere unde videtur radix eius esset velle quod forma non sit intelligibilis vel remissibilis sive agat secundum gradum intensum deinde quod formae accidentales sit absque novae tempus additionem per quas subiectum denominetur magis tale de substantia libet tamen secus est nam communicat se secundum se totam const?do et adhuc esset substatiale de substantialibus formis et salvaretur per hoc ingeniorum differentia Sed rationes magistri iohannis de rippa probant de formis substantialibus

unde ad rationes suas posset dici quando dicit quod forma secundum se totam communicat igitur non potest intensius nec remissius negatur sibi Et ad probationem quoniam requirentur inconvenientia praedicta negatur unde advertendum quod non stat quod anima communicet se nisi communicet secundum quamlibet sui denominationem essentialem intensius vel remissius ad talem spiritum non quod in ea sint gradus: sed tamen causa effectiva libera potest se ad effectum magis vel minus adaptare et ita in caritate corporum communicaretur intensius vel remissius etc non secundum unam denominationem quin secundum aliam

Et non sequitur hoc quod ulterius dicebatur scilicet licet non ita perfecte / Et per hoc solverentur omnia prius inducta a magistro iohanne de rippa Unde in materia indisposita quantum ad intrinsecum gradum est eadem perfectio sed quantum ad exercitium anima non est ita apta nata ad suas operationes exercendas Et sic non oportet amplius dicere nihilominus via communis est securior scilicet quod gradus concausatonis non est ponendus in formis substantialibus sed tamen de accidentibus sustinibilis est oppinio nec ratio est evidens ad contrarium

De formis accidentalibus

Unde sanctus thomas videtur dicere quod accidentia non sunt proprie entia / sed esse accidens est formaliter alteri in esse et sic accidentia non habent intrinsece esse / Et ideo formam esset formam magnam vel parvam non est nisi alteri in esse quia non habet quiditatem intrinsecam licet magis vel minus participet suo subiecto unde idem se in una radice se fundat Et dicit quod distinctio vel specifica uter individualis est modo formae praeexistentis et forma adve?l non differunt specifice nec individualiter / quia omnis differentia individualis est ratione materiae

Obiectiones

Responsiones ad rationes

Conclusiones

Conclusiones XLmae distinctionis hic non apposui quia cum magistro gauffrido lestencher ivi pro habendo credulam meam a doctore nostro maigstro johanne luqueti

Prima pars

Secunda pars

Deficientia opinionis

Ad primam

Et venio ad rationes in principio quaestionis prius factas Ad primam igitur rationem in qua dicebatur vel inducebantur rationes multorum gentilium philosophorum

dicitur quod humana rem non posset ad hoc pertingere nec est eis credendum quia testes ydonei non fuerunt

Ad secundam

Ad aliam cupiditas potest naturaliter tolli negatur antecedens et consequentiam si quod caritas pro a?ta tolleretur nam in statu innocentiae in adam erat / et tamen non in gratia sed ultra sta?ium Et ad probationem scilicet virtutes possunt accipi in tanto gradu quod ratio plena dominabitur et su? vires inferiores obiedient superioribus et rationi negatur hoc ymmo dicitur qudo nec vera virtus sine caritate potest acquiri nec aliqua alia tamquam a causa pri?vtur et debita va?ata cuius si influentia defficeret non exibit aliquis in actum virtuosum propositum Et igitur patet quod ex puris naturalibus non possit acquiri gratifficatio Et tunc ad clotinum philosophum qui ponit qua differentes virtutes una est purgatoria et tollit viciorum passiones alia purgatrix 4 exempla ex quibus videtur referre prius qua dicta omnium totalis caritas extingueretur

Respondetur quod clotinus est speculative locutus sicut etiam seneca et sic abstracte b?do co?sus? solutio eset possibilis nam ymaginaretur virtus tanta quod tollet omne vicium /

Et de socrate qui fuit dicens suarum voluntatum d?r quod hoc potius fuit per gratiam in fasam quam per aliud sicut augustinus videtur dicere de iob / unde multa gentiles sic fuerunt Verissive de socrate fuit quoniam meretur mortuus est ab athenientibus quia unicum deum adorabat vel coli?dete ait

2o pro claritate intellectu advertendum est quod caritas et cupiditas non sunt contrariae proprie loquendo nam existens in caritate essentiae potest habere cupiditatem sicut videtur fuisse de beato paulo quod ipsemet testatur dicens se sentire cupiditate legis resistentis unde de se non sancti con?le sed quo ad suos effectus primos

Unde e?n stat cupiditas cum actibus caritatis sicut ad experientiam potest patere de fate elemo?nam sed vitam non sic se habent qui non sunt compossibiles caritati et sic anno non valet nec consequentia concedenda

Ad aliam rationem

Ad aliam in qua dicebatur quod caritas non est donum dei et arguebatur de sorte

/ sed quicquis dicatur non valet consequentia si sortes facit quod in se est igitur est in caritate / licet ista valent sortes facit quadam nam si et et haec est lex christi demonstrando legem christi igitur gratifficatur et sic est de gratia dei benigna quare tota copulativa non est in sortis potestate / Et si dicatur quod vanitas sortis abligatur ad impossibile negatur quia habet residuum nam deus sibi dat gratiam et per consequens non obligatur ad impossibile

Ad aliam rationem

Ad aliam nullum donum gratuitum requiritur ad creaturae grattifficationem

Respondetur quod nullum necessario ymmo sufficit sola dei acceptatio nihilominus dona creationem stante lege nunc currente requiritur

Obiectio

Sed contra arguitur quia omnis qualitas habet rationem specificam per quam differunt ab aliis alterius speciei et illa ratio non est nisi esse illius qualitatis igitur intrinseca est caritati quod ipsa sit caritas

Responsio ad obiectionem

Respondetur quod caritas est alicuius certe speciei et habet aliquid quod est de eius ratione specifica sed negandum est quod hoc sit reddere carum Et si arguatur quod esse caritatis sit huiusmodi dicitur quod ibi petitur principium / et sit de directo posset negari

Et si quaeritur quae est denominatio intrinseca caritatis / hic dicitur quod vocabulum non est impositum nec habemus vocabula concretiva imposita communicantur subiecto intrinsece vi huius informationis Et si conceditur de omni quantitate vitali ita quod qualitas immutans mentem vitaliter ex eo non est ei aliquam denominatio intrinseca patet si inhaeret alteri tunc non illud subiectum cui inhaerebat de nominaret

2o non solum denominatio caritatis potest esse maior vel minor per acceptionem sed etiam potest esse maior vel minor per assistentiam spiritus sancti qui eam vivificat quia secundum spiritus sanctus mentem magis vivificat secundum hoc caritas denominat s? subiectum magis earum / nihilominus tamen tenetur quod caritas est intensibilis et remissibilis et componitur ex partibus extensivis Et tunc ad rationem quando dicebatur quod tunc caritas esset remissibilis per peccatum veniale

De differentia peccati venialis a peccato mortali

Unde notandum est aliquid de differentia peccati venialis a peccato mortali Et ponunt aliqui differentiam inter peccatum veniale et peccatum mortale in ordine ad penas eis debitas / nam peccato mortali debetur aeterna / peccato veniali temporalis Sed ista assignatio nulla est quia quantificatio poenae est impertinens ad gravitatem culpae quod patet quia signata gravi culpa si deus per suam potentiam non vellet dare poenam peccatum non esset minus grave nec deforme igitur quantificatio poena est inpertinens dandum differentiam inter mortale et veniale peccatum

2o daemones graviter peccant / et tamen propter illorum peccata nulla est eis poena imputata quin deus non vult eos punire eo quod sunt extra locum merendi licet sint in loco ubi non iuste agat

Alii ponunt aliam differentiam dicentes quod eo differunt quia veniale non est legis trangessio et mortale est contra legem et dei mandatum / Sed ista differentia non videtur bona / quia omne malum est prohibitum nam sunt p?ra prohibet facere malum et a malo declinar

Confirmatur quia ratio peccati consistet principaliter in comparatione ad legem et in difformitate eo quod est actus legi difformis igitur omnem peccatum est contra legem

/ Et ideo pro aliquali intellectu dicere inter peccatum mortale et veniale

/ notandum est quod ex culpa originali creatura rationalis incurrit ignorantiam agendorum ex parte intellectus

/ 2o incurrit infirmitatem et inpotentiam quantum ad effectum / Et ideo ratione huiusmodi ignorantiae aliqua sunt fugibilia de quibus intellectus pro praesenti via non potest habere sufficiens iudicium practicum suae fugibilitatis Et aliqua sunt eligibilia de quilibet creatura in hac vita non valet habere iudicium sufficiens suae eligibilitatis / et alia sunt de quibus potest habere iudicium practicum sufficiens eligibilitatis vera fugibilitatis facta diligentia Et circa hoc ex parte ignorantiae tota latitudo eligibilium de quibus intellectus non potest habere iudicium sufficiens eligibilitatis / et tota latitudo fugibilium non potest habere intellectus rationem fugibilitatis Committuntur venialia circa hoc eo quod creatura deberet eligere vel fugere quae debet

/ 2o ex parte inpotentiae et sic creatura incurrit fragilitatem atque infirmitatem suae naturae et hoc est ex peccato originali / unde ratione peccati originalis consurgunt volitiones pravae et effectus mali qui sunt primi motus in nobis quos etiam non possumus reprimere et licet sunt primi et non possumus eos evitare excusantur tamen pro illo tempore pro quo non possunt reperimi et hoc facta diligentia

Et sic omnis motus primi quos inevitabiliter incurrimus vocantur venialia / Et ideo dicitur quod septies cadit iustus in die scilicet venialiter et resurgit et de peccatis venialibus dicitur Et intelligitur illa auctoritas similiter in qua dicitur Si dixerimus quod peccatum non habemus nos ipsos seducimus et veritas in nobis non est Et sic tamdiu illud peccatum est venialie quamdiu secundum humanam diligentiam non potest evitari / Et consequenter quando libere intenditur et continuatur intra speciem mortalium et maxime si continuatur per tempus per quod posset a voluntate suspsendi non est dubium quod speciem induit mortalis et cessat causa scilicet ratio excusandi propter fragilitatem et ex alio potest dici peccatum veniale quia creatura de rigore iustitiae debet se totam deo obligare naturaliter et in ipsum ferri et tendere / sed quia aliquando non tendit in deum nec refert se ad ipsum quantum potest Ideo dicitur peccare venialiter Sed in statu innocentiae nullum potuit esse peccatum veniale / quod patet quia primi parentes certa omnia agbilia distincta et directam notitiam habuerunt et non habuerunt fragilitatem aliquam quae eos ad malum inclinaret

Utrum veniale peccatum remittat gratiam?

Veniendo tamen ad materiam et difficultatem argumenti quae erat utrum veniale peccat remittat gratiam de hoc etiam duplex oppinio

quaedam dicit quod sic de qua videtur fuisse dominus guillemus altissidiorensis

Alii vero contrarium scilicet quod veniale nullo modo potest remittere Alii dicunt contrarium, scilicet, quod veniale nullo modo potest remittere gratiam / et non est fortior ratio ad unam oppinionem quod ad aliam

Tamen tenendo primam respondetur ad rationem in oppositum qua arguebatur quia si sic tunc staret aliquem mereri tantum sicut beatus petrus et non peccasse mortaliter et tamen minus praemiari quam ipse petrus vel pueri noviter baptizatus consequens est falsum et patet consequentia et sit ita quod aliquis meruerit tantum sicut petrus / et consequenter per venialia remittatur eius gratia quia unum veniale semper remittit unum gradum gratiae

tunc recedat talis in illo gradu vel gratia per venialia poterit remitti usque ad non gradum Tunc recedat talis in illo gradu gratiae qui est minor quam gradus gratiae noviter baptizat tunc suppositis duobus quae communiter conceduntur ad omnibus primum quod baptismus sufficit ad subiectum diceretur quod in illo casu habebitur propositum et ulterius dicitur quod consequens non est inconveniens scilicet quod aliquis tantum meruisset sicut beatus petrus et tamen minus privaretur quam infans noviter baptizatus et causa est quia licet adhuc magis meruerit tamen stat bene quod minus praemietur vel forte dampnetur quia venialia diminuunt gratiam ratione cuius diminuitur praemium debitum Et illud coloraretur in alio casu ubi non est necesse peccatorem resurgere ad maiorem vel aequalem gratiam / ut tenet durandus et multi alii Unde secundum dispositionem peccatorum secundum hoc ad maiorem vel aequalem posset resurgere / unde cum peccator cadit mortaliter / resurgere ad maiorem gratiam / et sic continue in infinitum potest in nullae cuplam gratiam resurgere

Sed quia nullum illorum teneo dicit plaoust quin gratia baptismalis est minima gratia sufficiens ad salutem et nulla potest esse minor lege nunc stante sufficiet ad salutem unde ymaginandum est quod viator habens usum rationis secundum processum temporis continue obligatur ad maiorem et maiorem gratiae gradum

Ulterius potest ymaginari quod ultra gradum ad quem creatura necessaria obligatur potest habere excessum supra illum gradum ad quem de lege communi obligatur et iste gradus erit constituens ultra gratiam quae est ex praecepto

Responsio ad obiectionem circa peccatum venialem

/ Et tunc respondetur ad rationem scilicet quod venialia possunt remittere gratiam quae in est creaturae per modum consilii ad quam creatura non obligatur / Et tunc concedendum est quod tota latitudo huius gratia potest remitti per venialia Et si quaeratur de alia utrum possit aliquid eius remitti per veniale

/ Respondetur quod non quod eo ipso quod aliquid eius tolleretur eo ipso creatura peccaret mortaliter et sic tota remitteretur per peccatum nec staret aliquid eius remitti per mortale quin tota remitteretur nam cuius gratiae talis privatio esset peccatum mortale vel creatura quae ab huiusmodi gratia privaretur esset in peccato mortali

Aliter dicitur in hac materia quod licet peccatum veniale de per se posset gratiam remittere tamen de per accidens non Ubi notandum est quod creatura rationalis secundum exigentiam sui status et dona sibi a deo collata et processum temporis magis obligatur magis obicitur ad maiorem gratiae donum vel gradum / ubi ulterius est advertendum quod quemcumque gratiae gradum creatura habuerit semel ad illum vel maiorem obligatur / Causa est quia secundum augustinum gratia distinguit inter filios regni et filios perditionis et quando creatura est in gratia ipsa habet ius ad haereditatem aeternam nam quando fuit portio gloriae ipsa fuit creaturae data ad eius conservationem aeternaliter / et ad illam creatura obligatur / Et ergo est in politia sic quia filius degeneraret qui haereditatem a patre traditam non conservaret sed in patrem peccaret

Et ex hoc habetur quod nulla est gratiae distinctio ad quam obligamur et gratiae sequitur quia cuiuscumque gradus remissio esset peccatum mortale

/ Et sic peccatum mortale nullo modo potest remittere gradum stante communi lege Et sic apparet quod illa inconvenientia ab initio illata non formaliter secuntur ex positione

Suppositiones pro istius opinionis

/ pro declaratione cuius ponuntur suppositiones

Conclusiones istius opinionis

/ Et ideo ista oppinio ponit conclusiones

Ad primam suppositionem

Et tunc ad fundamenta illius oppinionis / et primo ad oppinionem sive suppositionem quando dicitur quod omne accidens est intensivum

hic dicitur primo quod si quantitas distinguitur a re quanta quod ipsa non est accidens intensivum quia esset penetratio corporis quia quadrupedalitas esset composita ex duabus bipedalibus se invicem penetrantibus et tunc esset penetratio corporum

2o etiam pars adaequaretur toti quia signata quantitate pedali / si ei applicetur quantitas quaddrupedalis ipsa non excedit bipedalitatem quia qualitas bipedalis inest extensa toti qualitati quadrupedali et quaelibet pars extensiva coextenditur toti igitur quaelibet pars adaequatur magnitudini quadrupedali nam quaelibet quantitas est per totum illud subiectum extensa

3o datur instantia de actibus simplicibus in mente unde supposito quod propositio mentalis habeat partes correspondentes partibus vocalis / tunc negatio istius sortes non currit habet actum sibi correspondentem qui eest quantitas mentalis / et tamen ille non est intensibilis nec remissibilis quia actus negandi non intenditur neque remittitur

4o ita diceretur de omnibus actibus simplicibus affirmativis ubi non videtur quod huiusmodi qualitates sint intensibiles vel remissibiles

/ sed quando dicitur ultima quia nisi sic tunc accidens esset infinite remissum negatur consequentia quia pari ratione probaretur quod quaelibet forma esset intensa quantumcumque remissa nec valet ratio sequens scilicet qudo quodlibet accidens esset intensius sua parte quia quantitas non est intensior sua parte

Ad secundam suppositionem

2a suppositio est neganda quae ponit ordinem partium intensivarum inter se / tamen si concederetur ordo hoc iam esset contra illam oppinionem / quia gradus ultimo introductus non unitur gradui primo introducto

Ad tertiam suppositionem

3a suppositio quae dicit quod alia est unio partium intensivarum inter se et alia unio partium ad subiectum / conceditur haec in qualibet corporeis sed si generaliter intelligatur planissime negatur quia qualitas spiritualis habet solam habitudinem partium inter se et non habet habitudinem partium ad situm quia partes non habent situm

Ad quintam suppositionem

5a suppositio ubi ponit quod qualitates sunt in tot sitibus sicut subiecta quibus inhaerent et tot sitibus adaequate coexistunt sicut substantia quilibet inhaerent negatur illa suppositio quia romae perfectionis convenit deo vel angelo coexistere infinito spatio et tamen non oportet quod accidens inhaerens angelo tanto spatio coexistat eo quod est minime perfectionis respectu angeli