Primo ratio

et hoc ex habitudine creatura sit ponenda huiusmodi felicitas et hoc ex habitudine creaturae ad deum et in se nam nulla creatura sufficit sibi ad esse nec ad bene esse

primum patet nam creatura est in materia dependentia respectu dei quam accidens respectu subiecti unde quasi deus est sustentatio creaturae et ideo creatura indiget deo ad modum liquidi indigentis sigillo quod non secundum patet ex primo

2o proportionalis est habitudo causarum illarum efficientium ad suos effectus sicut finalium ad suos effectus sed constat evidenter theologo non sufficit se sola ad ponendum effectum in esse ergo nec finalis est sufficiens quod per se ordinetur ad ultimum bonum

ita quod nulla causa secunda est essentialiter finis et per consequens nulla creatura potest quietari in creatura

Secunda ratio

3o in nulla creatura reperitur plenitudo bonitatis igitur etc consequentia nota antecedens notum est Etiam remotio omnium perfectionum debet esse in illo in quo debet esse terminus beatitudinis finalis

[omitted]

[omitted]

Item de ratione ultimi finis propter se diligibilis est quod sit plenitudo causalitatis effective et finalis per modum cuiusdam circularis habundantiae modo nulla creatura est huiusmodi scilicet plenitudo fontalis et primaria boetius quarto reputo tueri sive boni non aliter durare quae nunc etc igitur in solo deo qui est fontalis bonitas et principium totius boni stat beatitudo finalis Ideo non sive causa scriptura vocat deum "alpha et omega id est principium et finem

Quomodo Deus debemus diligi toto corde et proximus est diligendus

Non restat aliud quam quomodo deus debet diligi propter se et proximus propter deum Breviter diligere deum super omnia in generali est ipsum diligere non referendo illam dilectionem ad aliquid aliud nec ad se ipsum sed praecise ad deum diligere creaturam eo modo quo praecipitur est ea debite uti et hoc propter deum Advertendum quod sunt multae difficultates in ista materia propter aquivocationem terminorum et aliquando capiuntur uno modo quod aliquando et aliter et patet quomodo capiuntur in processu doctorum sic diversimode eos capientium

Distinctio termini

T frui aliquando capitur generaliter pro actu potentiae appetive sive sensitive sive intellective cum dilectatione tamen et sic capitur saepe in scriptura sed non sic in proposito

2o modo capitur magis stricte pro omni actu voluntatis quo aliquid diligitur propter se sive relatione actuali ad aliud et sic aliquid posset frui creaturus sicut dicitur ab aliquibus de virtutibus scilicet sive relatione actuali

Tertio magis stricte pro actu dilectionis voluntatis respectu alicuius obiecti irreferibiliter actualiter vel habitualiter in aliud

Isto tertio modo capitur hic similiter usus capitur aliquando communissime et sic capitur in Cuius usus bonus est ipsum quoque bonum est

Alio modo magis stricte pro acceptare vel de acceptare aliquid ab ipso feruendum

Tertio modo adhuc magis sctricte pro accpetione vel de acceptione propter aliud quo fruendum eset et sic distinguitur contra ab uti utrum sit idem actus fruitio et usus scilicet quo diligitur deus et creatura non est theologum

Prima ratio principalis

humana anima est infinita ergo potest quietari in aliquo bono finito

Confirmat divina essentia movet beatum praecise finite ergo aliqua creatura in eadem proportione vel maiori potest movere creaturam et delectare

Confirmatur quia praecise per divinam essentiam creaturae finite bene est modo creatura rationalis potest aliam creaturam in aliquo gradu facere bene esse et per aliam in duplo melius et sic consequenter ergo per aliquam creaturam melius quam per deum

Item creatura rationalis est in potentia obedientiali ad hoc quod quieretur in illo mihi quo deus velit eam quietari ergo etc

Confirmatur nam inclinatio creaturae ad beatitudinem est quaedam motio adextra ergo deus potest suspendere actionem suam respectu huius motionis et per consequens creaturam non inclinabitur et per consequens potest inclinari ad aliud quo ad opto quiescet

Item creatura magis inclinatur ad se quam ad deum patet primum quia ad se inseperabiliter quia non potest se odire nec actu ut sic habitu Sed bene dum ut patet de daemonibus et si sic videtur quod deus non sit finis naturae et si appartat hoc est propter se scilicet ut per deum bene sit sibi unde quaelibet res maxime appetit se permanere et quidquid appetit hoc est propter se conservari

Confirmatur si deus esset finis naturaliter intentus tunc naturaliter posset addipisci patet quia deus et natura nichil faciunt frustra igitur etc

Confirmatur quia omnibus inferioribus speciebus provisum est quod suos fines ad quos naturaliter inclinantur acquirunt ergo sic erit etiam de homine

Secunda ratio principalis

Secundo principaliter arguitur sic quia huiusmodi mandatum de dilectione dei non videtur esse rationale nec est in potestate creaturae ad implere illud Oppositum est error pelagii

Item non est in libertate voluntatis huiusmodi obiectum velle probatur generaliter nullus actus est in potestate libera voluntatis quia respectu cuiuscumque actus qui producitur aliqua est motio pruna a deo qua posita non stat voluntatem non agere sed ista motio non est in potestate voluntatis ergo nec effectus sequens quia si aliqua causa ponatur ad quid sequitur aliquis effectus et causa non sit in potestate voluntatis nec effectus modo sic est de prima causa quia nedum est caua effectum ymmo etiam est causa monens secundam causam ad agendum unde sequitur deus praemovet et vult quod voluntas incipiat agere in hoc instanti et antecedens non est in potestate voluntatis humanae ergo nec consequens quod sequitur patet quia alias voluntas dei est frustrabilis quod non est dicendum

Item nulla persona divina est obiectum fruibile ergo nec deus consequentia tenet quia nullus est deus quin sit aliqua persona antecedens probatur quia si pater est obiectum fruibile tunc filius fruetur alio a se et tunc essent tria obiecta et non unicum

Item deus est diligendus propter beneficia ergo beneficia sunt magis diligenda antecedens patet per beatum bernhardum dicentem diligimus deum quia prior dilexit nos et sic propter beneficium

Item david propter retributionem dicit se servavisse legem dei et per consequens retributio vel aliud bonum dicitur esse causa finalis quorum diligitur deus

Item si propter bonitatem deus esset diligendus sequeretur quod proportio bonitatis et diligibilitatis corresponderet sibi mutuo et sicut homo deberet plus diligere angelum quam angelum quam se etiam proximus quem staret esse in caritate magis deberet diligere quam sit se existentem in peccato

Item beatitudo illa non est summum bonum quia eius privatio vel carelitia non est summe mala alias esset nobis summe male quod est falsum ymmo in nullo gradu est nobis malum ut videtur et per consequens beatitudo non est summum bonum

Aliae rationes

Alias rationes facit Cilimito.

et quaerit si deus sit super omnia diligendus utrum finite vel infinite si finite solum stabit quod magis proximum quod deus si infinite tunc non possumus ad illum gradum attingere

Item si sic tunc in aequaliter diligentes aequaliter merentur ex caritate probo vicem in isto casu

Sunt sortes et plato quorum quilibet diligat a gradu et praeter hoc sortes velit diilgendo deum aut adimplere praeceptum dilectionis dei vel igitur aequaliter merentur vel inaequaliter non aequaliter quia circumstantia volendi adimplere praeceptum dei addit aliquid meriti ponatur tunc quod plato intendat actum suum dilectionis usque ad aequalitatem deinde sortes intendat actum suum quo vult adimplere praeceptum sic quod in aliquo gradu plus mereatur quam plato et deinde plato intendat actum suum dilectionis usque ad aequalitatem et sic consequenter quo usque plato diligat summe deum et sortes remisse scilicet uno gradu praecise sicut positum est tunc isti duo merentur aequaliter et nu?us eorum diligit summe deum et alter remisse

Circa primum articulum Climitionis erunt multa puncta tractanda ex parte obiecti etiam potentiae scilicet definitatione unde utrum humana capacitas sit finita vel infinita sunt diversae opiniones et utraque est probabilis unde potest ymaginari quod in esse capacitatis sit anima humana infinita fortior ratio incontrarium est ista quia esse perceptivum est denominatio perfectionis simpliciter ergo non potest creaturae limitate nisi limitate competere quia nulla denominatio perfectionis simpliciter potest alicui finito infinite competere

Item alia denominatio est de postoribus et nobilioribus modo semper posteriores communicantur in remissiori gradu alicui finito semper gradus posterioris includit gradum denominationis priorum unde ymaginando ordinem perfectionum essentialium fine a parte rei sive a parte terminorum ut esse ens ista est communissima deinde est vivens deinde esse perceptivum deinde intellectivum ymaginantur quod quaelibet denominatio posterior praesupponit priorem secundum aliquod gradum ut si communicetur denominatio posterior secundum aliquem gradum ymaginantur quod de qualibet anima alia denominatione perfectionis simpliciter correspondent toto gradus vel tantus gradus in quanto gradu posterior et communicata ita quilibet gradus esse perceptivum habet annexum gradum entis et sic de aliis denominationibus prioribus et sit si esset infiniti capax esset infinite ens infinite vivens et sic de aliis

Ista oppinio prima facie habet pro se philosophum in 3o comparantem sensum ad intellectum quia intellectus quanto excellentius intelligentiae intelligit tanto aptior est ad intelligendum aliud et sic non de descensu et sic quanto potentia perceptiva magis capit tanto est vivacior et potest magis et magis percipere et per consequens infinita potest

Breviter sustinendo quod infinite sit capax Respondetur ad rationes et removenda est una distinctio alias posita vicem quod aliqua sunt denominationes mere essentiales prima est entis et capiuntur abstracte a convenientia rerum inter se et ad deum deinde a convenientia et sic et iste habent primum ordinem inter se De istis concedendum quod nulla est infinite communicabilis creaturae

Aliae sunt quasi modales et accidentales et huiusmodi possunt intentsius vel remissius communicari eidem rei ut esse activum et huiusmodi unde illa communicatur eidem rei intensius vel et remissius secundum bene placitum supremi imperatoris ut illa competeret accidenti et non mere primae quae tamen est superioris speciei et si esse activum est denominatio extrinseca et modalis aliquae se habent tamquam proprie passiones de illis forte loquendum est sicut de primus et si consequenter esse perceptivum est denominatio modalis extrinseca sicut non videtur repugnare quod deus communicaret angelo causalitatem respectu cuiuscumque effectus ad extra producibilis non tamen ut in propria virtute sufficienti quia hoc est impossibile et sic illa denominatio non est essentialis nec modalis propria sed modalis accidentalis Restat difficultas capiamus esse perceptivum ut sit denominatio essentialis pure vel tamquam passio utrum tunc etc Sine dubi sit est communicabilis creaturae solum finite licet infinite caperet vel potest capere et infinite intense Nam quantum ad gradum posset infinite recipere perceptiva