<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title>http://scta.info/resoure/lectio66/critical/transcription</title>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <p/>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <p/>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
    </teiHeader>
    <text>
        <body>
            <div xml:id="lectio66">
        <head xml:id="l66-Hldtldt">Lectio 66, de Trinitate</head>
        <div xml:id="l66-Dd1e109">
          <head xml:id="l66-Hudesdc">Utrum divina essentia possit communicare suas denominationes concretivas?</head>
          <p xml:id="l66-avasdc">
            Antequam veniam ad solutionem rationum, aliquid est 
            dicendum de materia in se, scilicet, de informabilitate, utrum 
            videlicet divinae essentiae posset competere et vi illius 
            informationis possit communicare divina essentia suas denominationes 
            concretivas.
          </p>
        </div>
        <div xml:id="l66-Dd1e118">
          <head xml:id="l66-Hhvhvhv">Habitudines unibilium</head>
          <p xml:id="l66-pqsemh">
            Pro quo est sciendum quod unibilium 
            inter se est multiplex habitudo.
          </p>
          <p xml:id="l66-peppec">
            Prima est praesentiae et 
            coexistentiae.
          </p> 
          <p xml:id="l66-shpess">
            Secunda habitudo potest esse subiective dependentia. 
            nam licet ab agente praecipue 
            primo effectus possit totaliter 
            conservari, scilicet, forma ex institutione, 
            tamen divina quaelibet forma habet 
            quandam dependentiam respectu sui subiecti excepta anima intellectiva 
            quae non dependent in esse suo subiecto.
          </p>
          <p xml:id="l66-thedpm">
            Tertio habitudo est potentiae eductivae.
            Unde formae substantiales et accidentales praeter animam 
            intellectivam realiter educuntur de potentia materiae.
          </p>
          <p xml:id="l66-aehcis">
            Alia est habitudo unitorum per modum partium eiusdem rationis, 
            sicut duorum 
            graduum albedinis vel qualitatis in eodem subiecto adaequate vel 
            duarum partium continui inter se.
          </p>
          <p xml:id="l66-aehhes">
            Alia est habitudo formae 
            per modum impressionis et actuationis, 
            sicut sigillum respectu 
            liquidi actuat ipsum secundum figuram propriam et characterizat. 
            Ita forma respectu sui subiecti actuat et characterizat 
            ipsum. Et sicut per subtractionem sigilli in liquido nullum Re
            manet figurae vel formae vestigium sic per subtractionem 
            formae a subiecto nullum remanet in subiecto formae vestigium et sic 
            in hoc est similitudo.
          </p>
          <p xml:id="l66-sheias">
            Sexta habitudo est invisus vel in <unclear>iniutenta[?]</unclear> 
            in aliqua subsistentiam.
          </p> 
        </div>
        <div xml:id="l66-Dd1e149">
          <head xml:id="l66-Hpchchm">Propositiones circa hanc materiam</head>
          <p xml:id="l66-ipppdm">
            Istis praelibatis pono aliquas 
            propositiones pro declaratione materiae.
          </p>
          <div xml:id="l66-Dd1e157">
            <head xml:id="l66-Hprpprp">Prima propositio</head>
            <p xml:id="l66-peliss">
              Prima est: 
              licet quaelibet 
              forma tantae communicetur 
              vi suae unionis quanta est realiter in sua essentia, 
              nulla tamen forma communicat omnes denominationes 
              sibi intrinsecas suo subiecto.
            </p>
            <p xml:id="l66-ppdrmq">
              primum patet de substantialibus formis 
              nam penes formas substantiales quantificatur constituti perfectio 
              et gradus perfectionis Rerum compositarum, ergo forma communicat 
              se secundum totam latitudinem suae perfectionis subiecto et qua ratione, 
              ita est de formis substantialibus, ita est de accidentalibus, 
              <pb ed="#SV" n="278-v"/>
              <cb ed="#SV" n="a"/> 
              nam <sic>experimus</sic> quod secundum perfectionem 
              qualitatis subiectum redditur magis quale.
            </p>
            <p xml:id="l66-iiflse">
              Item influxus formalis est pure naturalis, 
              ergo forma communicat se secundum totam latitudinem suae  
              essentiae.
            </p>
            <p xml:id="l66-ieqdec">
              Item ex quo forma est pars constituti, 
              videtur quod constitutum 
              contineat realiter totam perfectionem formae tamquam partem. 
              secunda pars patet, quia vi communicationis animae intellectivae ad materiam 
              homo denominatur vivens denominatur intellectivus denominatur 
              liber, et sic de multis aliis denominationibus quae formae 
              competunt, non tamen communicat forma omnis. 
              Primo quia anima 
              intellectiva realiter est indivisibilis et est spiritualis et tamen 
              non communicat hoc praedicatum suo constituto 
              quia constitutum non est indivisibile, 
              sed divisibile et corporale.
            </p>
            <p xml:id="l66-iannea">
              Item anima non communicat 
              propriam suam denominationem constituto 
              quia constitutum non est anima.
            </p>
            <p xml:id="l66-isasid">
              Item si animae remaneret denominatio concretiva 
              quae ad imaginationem 
              diceretur <unclear>suppositibilis</unclear>, 
              et si per impossibile posset remanere illam, 
              non tamen communicaret sibi illam denominationem.
            </p>
            <p xml:id="l66-cpsspp">
              Corollarium potest sequi 
              quod vi unionis in nullo eodem communicant materialiter anima, scilicet, 
              et constitutum. nam aliud est vivere hominum, aliud est vivere 
              animae, non dico quin anima sit pars hominis, sed secundum praedicationem 
              est Remotio unius ab altero sicut quod anima non est homo. 
              Et Istud est contra multos qui dicunt quod vi unionis 
              animae ad materiam quod Realiter idem est vivere animae et etiam 
              hominis. Et quod Realiter intellectus vi <unclear>intuitis[?]</unclear>  
              ad materiam et unitatis ad constitutum, intellectus Realiter est 
              homo. Ideo consequenter dixerunt quod homo est intellectus et 
              quod anima esset homo vi <unclear>intuitis[?]</unclear> unionis ipsius animae 
              ad materiam et unibilitas ipsius ad constitutum. et quod est tota 
              quiditas hominis et totum constitutum, et istius imaginationis 
              fuerunt multi autentici, sicut <name ref="#HughOfStVictor">hugo de sancto victore</name> 
              et <name ref="#WilliamOfParis">guillelmus parisiensis</name> et multi alii, et dicunt <name ref="#Aristotle">aristoteles</name> 
              fuisse illius opinionis et huiusmodi imaginationis in X <title ref="#Ethics">ethicorum.</title> 
              Et <name ref="#WilliamOfParis">guillelmus parisiensis</name> ex hoc fecit quaedam tractatum 
              ubi multa de hoc ponit et vidi eum alis et diu 
              est, multa inconvenientia sequerentur contra istam opinionem, 
              sed illa non sequor pro praesenti.
            </p>
            <p xml:id="l66-suqneh">
              Sequitur ulterius quod ex 
              unione informativa non consurgit tanta communicatio 
              quanta ex unione hypostatica. 
              Patet nam, 
              si angelus informaret materiam, 
              non communicaret compositio hanc propriam 
              denominationem esse angelum, 
              et tamen, si angelus uniretur verbo, 
              communicaret sibi illam denominationem 
              qui verbum esset angelus, 
              sicut verbum nunc est homo.
            </p>
          </div>
          <div xml:id="l66-Dd1e220">
            <head xml:id="l66-Hspspsp">Secunda propositio</head>
            <p xml:id="l66-uppcsf">
              Ulterius pro prosecutione materiae 
              consequenter pono istam propositionem quod de ratione informationis 
              est carere ratione <unclear>suppositibili[?]</unclear>, licet tamen huiusmodi rationem 
              non communicet suo formabili.
            </p>
            <p xml:id="l66-sspsea">
              Secundum satis patet quia in exemplo 
              posito prius dato quod angelus informaret materiam et constitueret, 
              non tamen communicaret sibi esse angelum.
            </p>
            <p xml:id="l66-ppnaai">
              Primum patet nam eo 
              ipso quod angelus informaret desineret esse suppositum vel persona 
              eo quod alteri <unclear>inviceretur[?]</unclear>, 
              immo anima separata ex sola appetentia 
              <cb ed="#SV" n="b"/><!--278vb-->
              vel ex solo appetitu informationis materiae non est persona vel 
              suppositum et dicitur non esse suppositum non quia non informet, 
              sed ex appetitu vel ex sola appetentia ad informandum.
            </p>
            <p xml:id="l66-iehdes">
              Item, 
              ex hoc patet 
              quod deus non potest formaliter influere nec 
              potest informare 
              quia iam desineret esse suppositum.
            </p>
          </div>
          <div xml:id="l66-Dd1e247">
            <head xml:id="l66-Htptptp">Tertia propositio</head>
            <p xml:id="l66-apdsrs">
              Alia propositio: denominatio 
              concretiva quae communicatur vi informationis tendit in 
              subsistentiam formabilis vel constituti et rationem suppositibilem 
              ultimatam et non proprie in subiectum vel in informabile quod immediate 
              informat, patet nam anima vi informationis ad materiam 
              non communicat sibi quod sit homo, nec de per se communicat naturae quod 
              sit homo nisi accidat quod natura ex se sit homo, 
              licet realiter informet et actuet nec de per se communicat toti naturae 
              nam natura quae non per se subsistit, 
              nec est sua subsistentia 
              ut humanitas in verbo non recipit talem denominationem, 
              sed subsistentia eius, scilicet, verbum dei. 
              Ideo concretiva denominatio 
              est ultimate in subsistentiam et in informabile 
              secundum rationem suppositibilem.
            </p> 
            <p xml:id="l66-eisers">
              Ex isto sequitur contra 
              <name ref="#Ripa">Magistrum Iohannem de Rippa</name> 
              quod licet deus informaret suam humanitatem 
              et communicaretur per modum informationis, 
              nihilominus illa humanitas propter 
              hoc non denominaretur deus. 
              Patet quia semper denominatio concretiva 
              attribuitur subsistentiae, 
              ergo in casu illo attribueretur deo, 
              ergo dato quod deitas informaret humanitatem, 
              tamen vi illius informationis deus denominaretur deus. 
              Et sic deus bina 
              denominatione posset denominari deus 
              quia denominatione intrinseca et essentiali, 
              et denominatione per accidens, 
              et ex eo quod informaret humanitatem, 
              et sic haberet aliquam denominationem 
              deitatis sibi competentem vi illius informationis ex eo quod denominationes 
              concretive non sistunt in informationibus, 
              sed tendunt in ultimatam subsistentiam, 
              sicut materia prima non est homo, 
              nec anima intellectiva est homo, 
              licet materia prima informetur ab anima intellectiva 
              quia denominationes concretivae tendunt in unam 
              ultimatam subsitentiam et rationem suppositibilem.
            </p>
            <p xml:id="l66-suqasa">
              Sequitur 
              ulterius quod communicatio huiusmodi denominationis non est 
              intrinsece limitata ad aliquid absolute. 
              Patet quia communicatio denominationis 
              concretivae vi informationis formae contingenter 
              competit naturae eo quod natura potest desinere esse subsistentia, 
              et sic non est limitata, 
              sed potest esse denominatio unius et 
              alterius. unde vi unionis animae ad materiam in <name ref="#Sortes">sortis</name> communicatur 
              sibi quod sit homo, 
              et tamen hoc est contingens, quia potest assumi a verbo, 
              et tunc <name ref="#Sortes">sortis</name> admittet suam subsistenciam 
              et iterum verbum potest dimittere, 
              et tunc accipiet propriam 
              subsistentiam. 
              Et iterum pater potest assumere, et tunc admittet 
              propriam subsistentiam. 
              Et sic quantum est ex vi communicationis 
              denominationis concretive per formam non est limitatio 
              ad aliquam subsistentiam absolute.
            </p> 
            <p xml:id="l66-suqrfc">
              Sequitur ulterius quod 
              si unio dei ad humanitatem Reduceretur ad formalem, 
              <pb ed="#SV" n="279-r"/>
              <cb ed="#SV" n="a"/>
              tunc humanitas magis habebit rationem formae quam formabilis. 
              patet quia verbum recipit tanquam subsistentia denominationem concretivam 
              vi humanitatis sibi communicatae verbum nullam communicat 
              denominationem penitus humanitati, sed recipit, ergo 
              habet rationem subsistentiae quantum ad hoc et humanitas 
              rationem formae communicantis.
            </p>
          </div>
        </div>
        <div xml:id="l66-Dd1e279">
          <head xml:id="l66-Hpprppr">Plus propositiones</head>
          <p xml:id="l66-upiuis">
            Ulterius pro iterum 
            maiori declaratione materiae pono aliquas propositiones 
            et possent sequi ex dictis applicando ad distinctione prius 
            positam de habitudinibus unibilium inter se.
          </p>
          <div xml:id="l66-Dd1e287">
            <head xml:id="l66-Hpmppmp">Prima propositio</head>
            <p xml:id="l66-peqdav">
              Prima est quod 
              <sic>quod</sic> ratione coexistentiae 
              vel praesentiae non consurgunt denominationes 
              concretivae nec communicantur alicui sic suppositionaliter. 
              patet quia aliter anima separata existens in aere denominaret 
              aerem vivere.
            </p>
            <p xml:id="l66-cdquaa">
              Consequenter dicitur quod nec ex habitudine secunda 
              vel tertia, scilicet, subiective dependentiae vel eductive potentiae, 
              quia staret quod alia vel alia forma a solo deo conservaretur 
              et quod removeretur omnis alia dependentia 
              subiectiva vel etiam eductiva 
              quia staret quod quaelibet 
              forma a solo deo crearetur, 
              immo de facto anima intellectiva 
              non habet dependentiam a materia nec 
              potentiam eductivam de materia, 
              et tamen sibi communicat 
              suas denominationes concretivas et staret quod non conservaretur 
              ab ea, et tamen sibi denominationem concretivam vel 
              naturae constitutae vel substantiae communicaret,
              nec ex habitudine unionis partium inter se.
            </p>
            <p xml:id="l66-neuuaa">
              Nam ex unione plurium graduum 
              inter se non consurgit denominatio unius ad alterum.
            </p>
          </div>
          <div xml:id="l66-Dd1e305">
            <head xml:id="l66-Hsapsap">Secunda propositio</head>
            <p xml:id="l66-apeaei">
              Alia propositio ex duabus ultimis denominationibus consurgit 
              communicatio denominationis concretive, 
              scilicet ex actuatione et 
              in visu.
            </p>
            <p xml:id="l66-ueasqs">
              Ubi est advertendum quod forma respectu materiae communicat 
              se et suam perfectionem materiae et tam materiae quam formae 
              communicando est in visus et in intellecta in aliud tertium resultans. 
              Ita quod ex actuatione formae ad materiam et 
              in visu tam formentur quam materiae in tertium aliquod resurgit 
              seu consurgit denominatio concretiva competens illi in quo 
              unibilia tendunt patet ex dictis. 
              Et patet discurrendo per 
              habitudines unibilium inter se 
              quia istae videntur necessario requiri, 
              sed aliae quattuor praedictae sunt omnes impertinentes, 
              sed istis duabus ultimis positis est denominatio concretiva,  
              nec sola actuatio sufficit 
              quia stat quod forma actuat materiam, 
              nec tamen communicet sibi denominationem vitae 
              vel quod vivat, 
              ergo ex sola actuatione non sequitur 
              denominatio concretiva in actuatio, 
              sed attribuitur denominatio 
              concretiva illi cui unita <unclear>innituntur</unclear> 
              et in subsistentia qua subsistant.
            </p>
            <p xml:id="l66-suqhdc">
              Sequitur ulterius quod 
              si, 
              per impossibile, 
              materia prima esset suppositum vel subsistentia 
              quod ipsa denominaretur homo et non 
              agregatum ex materia prima et anima intellectiva. 
              Patet quia 
              vi actuationis intrinsece 
              et invisus ad se tamquam in ultimatam subsistentiam 
              consurgunt huiusmodi denominationes concretive.
            </p>
            <p xml:id="l66-suqscd">
              Sequitur ulterius quod receptio 
              <cb ed="#SV" n="b"/><!--SV279rb-->
              denominationum concretivarum dicit actualitatem potius 
              quam potentialitatem. et dare denominationes dicit 
              potentialitatem et imperfectionem. patet primo quia Recipere 
              dicat  perfectionem et actualitatem, quia 
              Recipere denominationes concretivas est esse finem unibilium 
              et subsistentiam inquam tendunt unibilia, dare 
              autem dicitur Initi et tendere in subsistentiam cui 
              communicat suas concretivas denominationes.
            </p>
            <p xml:id="l66-usqtei">
              Ulterius sequitur 
              quod licet deus possit recipere denominationes concretivas 
              vi alicuius unionis nullo modo, tamen potest dare. patet, 
              quia primum, 
              scilicet recipere denominationes, 
              dicit perfectionem, 
              sed secundum, 
              scilicet dare huiusmodi denominationes, 
              dicit imperfectionem 
              quia dicit in visum in alterum quod nullo 
              modo potest deo competere quia deus est purissimus actus 
              in quem omnia alia tendunt etiam innituntur.
            </p>
            <p xml:id="l66-ehpqdi">
              Ex 
              hoc patet quod positio 
              <name ref="#Ripa">Magistri Iohannis de Rippa</name> est falsa. 
              et tunc propositiones suae quas ponit in hac materia, 
              scilicet quod deus potest creaturae communicari 
              per modum formae informantis, 
              et quod falsum est 
              quod humanitas christi 
              vi unionis ad verbum ratione 
              huius communicationis sit deus. 
              Unde <name ref="#Ripa">de Rippa</name> imaginatur 
              quod vi unionis verbi 
              ad humanitatem, 
              sicut humanitas communicat verbo 
              quod sit homo, 
              ita econtra verbum communicat humanitati 
              christi quod sit deus. 
              Et illud patet falsum 
              quia huiusmodi 
              communicatio per modum formae 
              non potest deo competere 
              quia dicit imperfectionem.
            </p>
            <p xml:id="l66-edqmff">
              Etiam dato quod huiusmodi actuatio 
              competeret deo respectu naturae assumptae, 
              tamen denominatio vi huiusmodi actuationis n
              on communicaret naturae assumptae, 
              sed deo quia huiusmodi denominationes concretive non 
              sistunt in <unclear>informalibus</unclear>, 
              sed tendunt in suppositionabilem rationem 
              et ultimatam subsistentiam. 
              Alias multas propositiones 
              ponit 
              <cit>
                <ref xml:id="l66-Rd1e348">
                  <name ref="#Ripa">Magister Iohannes de Rippa</name> 
                  in prologo libri 
                  <title ref="#SentencesRipa">Sententiarum</title>
                </ref>
                <bibl>XXX</bibl>
              </cit>, 
              qui videre voluerit videat, 
              et sic patet quod 
              deus non potest communicari ut forma informativa 
              quia actuatio non sufficit ad informationem, 
              sed informatio 
              semper est cum <unclear>intentia</unclear>. 
              Et sic patet quantum ad hoc quod deus non 
              potest communicari per modum formae informativae, etc.
            </p>
          </div>
        </div>
      </div>
        </body>
    </text>
</TEI>