Prima propositio

Prima conclusio: impossibile est formam actuare materiam vel informare et non tendere in subsistentiam in quam materia et forma vivuntur vel ordinantur. patet quia hoc est de influxus formalis integritate, ergo absque huiusmodi habitudine non stat esse influxum formalem.

Sequitur primo quod tendentia formae in subsistentiam in quam materia et forma ordinantur non non est de genere causae finalis, licet subsistentia sit finis formae et forma tendat in subsistentiam tamquam in finem non tamen huiusmodi tendentia reducitur ad genus causae finalis. Patet quia haec est de integritate causalitatis formalis et influxus formalis, ergo non est de integritate finis prout finis distinguitur ab aliis generibus causarum nisi secundum generalem modum prout finis dicitur esse causa causarum.

Sequitur primo quod proprie loquendo materia non debet dici quid nec quale nec quantum, quantum est de quidditate alias tenui quod est extra totam latitudinem specierum substantialium. et extra totam latitudinem graduum specificorum substantialium, quantum est de aliis quod nec sit nec quale nec quantum. Patet quia denominationes concretive non sistunt in materia, nec in forma, sed principaliter ordinantur in subsistentiam in quam tendunt materia et forma.

Ex quo patet quod, licet materia sit subiectum caliditatis, non tamen proprie dicitur causanda, Sed eius subsistentia, ut ignis vel illud quod est eius subsistentia, et ita proportionaliter de forma.

Et ex hoc sequitur quod illa distinctio de subiecto inhaesionis et de subiecto denominationis non videtur omnino necessaria. Nam ad recipere denominationem concretivam non oportet habere rationem subiecti, immo est impertinens quia denominatio concretiva competit subsistentiae principali in qua materia et forma ordinantur, et ideo stante omnimoda unitate subiecti stat quod eadem qualitas successive denominet diversa ut si eadem qualitas maneat in generato quae fuit in corrupto, tunc ibi est idem subiectum quia eadem materia, et tamen prius illa qualitas denominat unum elementum vel compositum. et postea aliud elementum vel mixtum. et tamen illud elementum vel compositum non est subiectum illius qualitatis, et sic subiectum est impertinens ad hoc quod aliqua denominatio concretiva competat alicui subsistentiae principali.

Sequitur quod proprie loquendo forma non debet denominari fieri vel generari nam huiusmodi denominationes, scilicet, fieri et generari competunt subsistentiae et composito. Et ad istud propositum locutus est Aristoteles, ut potest videri ex processu commenti et processu eius.

Ulterius patet fundamentum quare dicitur quod actiones et passiones sunt suppositorum. Unde et Aristotles videtur ab anima remonere praedicata concretiva, ita quod proprie non attribuitur animae quod sic vel sic operetur sed mediante anima compositum dicitur sic vel sic operari.

Patet ulterius veritas illius opinionis Cyrlli Alexandrini episcopi, qui contra Nestorium procuravit determinationem huius veritatis Virgo Gloriosa genuit deum et est realiter mater dei sine addito, nam tota actio quae terminabatur ad humanitatem debet attribui subsistentiae principali, et illa est deus, ergo proprie deus denominatur genitus et non illa humanitas christi, sed magis proprie ipsum suppositum vel persona divina, ideo proprissime[?] concedendum quod Virgo Gloriosa genuit deum et quod ipsa est mater dei.

Ulterius advertendum est quod quaedam sunt formae quae non constituunt aliquod unum substantiale ut formae accidentales, licet secundum aliquod constituant aliquod compositum accidentale, ita quod ex formis accidentalibus et compositis substantiali fiat unum compositum accidentale formae substantiales vero proprie constituunt unum, ita quod ex unione formae ad materiam resultat una substantia, et res quidditativa.

Ex quo sequitur quod nulla forma accidentalis potest esse pars alicuius entitatis, quia nec materialis nec formalis. utrum tamen de potentia absoluta duo accidentia possint sic disponi quod unum se habeat per modum potentiae et aliud per modum actus et quod ex illis duobus fiat unum est alia quaestio, utrum autem de potentia dei absoluta ex duabus substantiis indivisibilibus posset fieri unum, sic quod una per modum actus se habeat et alia per modum potentiae est etiam alia quaestio, tamen prima facie videtur quod non, quia potentialitas materiae dicitur esse pura potentia et totale suum esse est tendentia in aliud et ex hoc consurgit quod cum potentialitate ipsius cum forma quae est eiusdem tendentiae constituatur unum tertium suppositum. Ita probabile est quod solius pure potentiae est concurrere materialiter ad constitutionem alicuius quidditatis.

Secunda propositio

Alia propositio: si tendentia in subsistentiam principalem materiae vel formae reduceretur ad causam finalem. et ad modum per quem res monentur in finem, ut si staret formam materiam informare et nullum compositum constituere. Patet nam et constitutio compositi et subsistentiae principalis consurgit ex huiusmodi tendentia. Ex qua tamen a posteriori arguuntur consurgere denominationes concretivae, sicut patuit in lectione praecedenti XXX . Et quod primum staret in illo casu, ubi forma informaret materiam, et tamen non constitueret compositum. Patet quia esset habitudo ad finem non ultimum, ideo esset substractibilis, ut deductum est in prima distinctione, ergo deus posset huiusmodi tendentiam suspendere qua suspensa tolleretur ratio supponit vel subsistentiae, ergo vel non communicarentur denominationes concretivae vel materiae primae communicarentur praedicata quidditativa et denominaretur homo vivens, et sic de aliis denominationibus.

Tertia propositio

Alia propositio: quamvis totum illud quod est perfectionis in influxu formali vel materiali deus posset supplere quantum ad effectum, hoc tamen non potest in eodem genere, sed solum in alio. Probatur nam quantum ad illud quod est perfectionis in influxu formali vel materiali reducitur aequivalenter ad causam efficiente et ad aliquam operationem vel motum quae quid perfectio potest per causalitatem effectivam a deo suppleri, non tamen in eodem genere causae, quia deus non potest concurrere in genere causae materialis vel formalis.

Quarta propositio

Alia propositio: quamvis influxus materialis respectu educationis formae sit quodam modo formae productivus et formae productae conservativus, nihilominus tamen in eodem genere causae non potest a deo suppleri.

Prima pars patet, nam secundum philosophiam et fidei non contradicit materia respectu formae habet aliqualem influxum eductivum praeter potentiam pure receptivam. ponit enim Aristoteles XXX et illi, qui ponunt novarum formarum eductiones formas educi de potentia materiae modo ista potentia materiae debet imaginari quid influxus materialis, qui non est pure receptivus, sed magis activus, ut sic loquar licet enim non sit de genere causae efficientis habet tamen rationem causalitatis effectivae quantum ad effectus positionem in esse.

Modo secunda pars dicit quod, licet deus quantum ad illud quod est perfectionis potest supplere influxum materialem, non tamen hoc potest concursu positivo eiusdem generis concursu materiae de cuius potentia forma educitur. Consequenter inferunt alii quod, licet huiusmodi concursus materialis respectu eductionis formae sit limitatus et parvae perfectionis per naturam, tamen causalitatem creatam vel creabilem potest suppleri, saltem illud est multorum opinio, scilicet omnium dicentium quod vix creativa non est creaturae communicabilis. Unde imaginatio illorum stat in hoc quod talis est dependentia formae, quae educitur de potentia materiae quantum ad influxum materialem quod sine illo cum influentia dei generali non posset effectus causari.