Commentum 6

Haec est alia demonstratio quod intellectus materialis non est aliquid hoc, neque corpus, neque virtus in corpore. Et d. Et ideo fuit necesse, &c. i. &, quia natura eius est ista, quam narrauimus recte, & necesse fuit vt non admisceretur cum corpore. i. quod non est virtus in eo secundum quod admiscetur, cum corpore, vt declaratum est.

D. d. secundam rationem super hoc, & d. si enim esset admixtus, &c. i. si enim esset virtus in corpore, tunc esset aliqua dispositio & aliqua qualitas. &, si haberet qualitatem, tunc illa qualitas, aut atribueretur calido, aut frigido, scilicet complexioni in eo quod est complexio: aut esset qualitas existens in complexione tantum addita complexioni, sicut est de anima sensibili, & sibi similibus: & sic haberet instrumentum corporale.

D. d. sed non est ita. i. sed non habet qualitatem attributam calido & frigido neque habet instiem: ergo non est mixtum cum corpore. Et consyderare debemus in consecutione, & destructione, vtrum indigenant demonstratione, aut non. Dicamus igitur. quoniam consecutio consequentis ad praecedens est vera, manifestum est ex praedictis. Declaratum enim est quod omnis virtus in corpore composito, aut attribuitur primis qualitatibus scilicet formae complexionis, aut erit virtus existens in forma complexionali, & sic necessario erit anima organica. Destructio uero manifesta est ex prae dictis etiam. Declaratum est enim quod nullum est instrumentum aliud ab instrumentis quinque sensuum, vbi fuit declaratum quod nullus est sensus sextus. & vniversaliter, si intellectus esset virtus animalis in corpore, tunc aut esset sextus sensus, aut consequens sextum sensum, scilicet aliquid, cuius proportio ad sextum sensum esset sicut imaginatio ad communem sentientem. Quoniam autem intellectus materialis non est uirtus attributa complexioni, manifestum est ex praedictis. quoniam, cum anima sensi bilis non est virtus attributa complexioni, quanto magis intellectus. Et si esset attributa complexioni, tunc, sicut dicit Aristot. esse formae lapidis in anima, esset idem cum eis esse extra animam, & sic lapis esset comprehendens. & alia multa impossibilia contigentia huic positioni. Et quidam dubitabit in hoc, quod fuit dictum, scilicet quod intellectus non habet instrumentum, ex hoc, quod dicitur, quod virtus imaginatiua est in anteriori cerebri, & cogitatiua in medio, & rememoratiua in posteriori. & hoc non tantum dictum est a Medicis, sed dictum est in Sensu & sensato, Galenus autem, & alii Medici raciocinantur super hoc, quod istae virtutes sunt in istis locis per locum concomitantiae. & est locus faciens existimare, non verus. Sed declaratum est in libro de sensu, & Sensato, quod talis est ordo istarum virtutum in cerebro per demonstrationem dantem esse & causam. Sed istud non contradicit illi, quod dictum est, hic. T virtus enim cogitatiua apud Aristo. est virtus distinctiua indi uidualis, scilicet quod non distinguit nisi indiuidualiter, non vniuersaliter. Declaratum est enim illic quod virtus cogitatiua non est nisi virtus, quae distinguit intentionem rei sensibilis a suo idolo imaginato. & ista virtus est illa, cuius: proportio ad has duas intentiones, scilicet ad idolum rei, & ad intentionem sui idoli, est sicut proportio sensus communis ad intentiones quinque sensuum. virtus enim cogitatiua est de genere virtutum existentium in corpore. Et hoc aperte dixit Aristo. in illo libro cum posuit virtutes indiuiduales distinctas in quatuor ordinibus. In primo posuit sensum communem, deinde virtutem imaginatiuam, deinde cogitatiuam, & postea rememoratiuam. Et posuit, rememotatiuam magis spiritualem, deinde cogitatiuam, deinde imaginatiuam, & postea sensibilem. Licet igitur homo proprie habeat virtutem cogitatiuam, tamen hoc non facit hanc virtutem esse rationabilem distinctiuam. illa enim distinguit intentiones vniuersales non indiuiduales. & hoc fuit aperte dictum ab Aristo. in illo libro. virtus igitur distinctiua rationalis, si esset virtus in corpore, contingeret vt esset vna istarum vir tutum quatuor. quapropter haberet instrumentum corporale: aut esset alia virtus indiuidualis distincta ab istis quatuor. sed iam declaratum est illic hoc esse impossibile. Et, quia Galenus existimauit quod virtus cogitatiua est rationalis materialis, fecit ipsum errare in hoc locus consequentis. quia enim virtus rationalis appropriatur homini: & cogitatita appropriatur ei: existimatur propter conuersionem affirmatiuae vniuersalis quod cogitatiua est rationalis. & vnus eorum, qui errauerunt in hoc, est Albelfarag habyloniensis, in suo commento in lib. de Sensu & sensato.

Deinde dicit. Recte igitur dixerunt dicentes animam esse locum formarum idest cum declaratum sit quod non est mixtus alicui corpori, tunc recte dixerunt describentes animam esse locum formarum, cum non acceperunt in notificando substantiam eius propinquam, istam consimilitudinem, & conuenientiam, quae est inter ipsam ad spens, & locum ad locatum. D.d. sed non vniuersa, sed intelligens. i. sed ista consimilitudo non debet l accipi in intelligendo omnes partes animae, sed tantdum in anima rationali. aliae enim partes animae sunt formae in materijs, rationalis autem non.

D. d. & formae non in perfectione, sed in potentia. sed locus differt ab anima distinctiua intelligente in hoc, quod locus nihil est eorum, quae sunt in eo: anima autem ratnalis materialis est formae existentes in ea non actu, sed potentia. Et fecit hoc, ne aliquis intelligat ex hac descriptione quod genus acceptum in ea sit genus verum, non Rhetoricum. sed cogetur homo in talibus rebus, quae non intelliguntur nisi per consimilitudinem, vt notificet ea per talia genena Rhetorica.