Commentum 66

D. Impossibile est vt corpus animalis sit simplex. impossibile est enim vt animal habeat aliquem trium sensuum sine tactu. omne enim animatum debet esse tangens.

D. d. Et illa alia, &c. i. & corpora simplicia sunt instrumenta trium sensuum, praeter terram, quae non est instrumentum alicuius sensus. & hoc fuit, quia omnes isti sensus scilicet tres, agunt sensum, quia indigent simplicibus instrumentis, & medio extrinseco. I. denuidatis a sensibilibus scilicet vt instrumentum in visu, & medium non habeat colorem, neque in olfactu odorem, neque in auditu sonum. Et quae denudantur ab istis, aut sunt corpora simplicia, aut in quo dominantur corpora simplicia. sed tactus differt ab istis sensibus, quia comprehendit suum sensibile sine me dio. & ideo nullo elemento medio vtitur in extrinseco. Et, cum declaratum est hoc de sensu tactus, necesse est vt suum instrumentum non sit simplex. Et vniuersaliter vult declarare hoc, quod tactus in hoc differt ab aliis sen¬ sibus. Alii enim sensus, si possent denudari a tactu, tunc possibile esset quod corpus animalis habentis illos sensus esset simplex. tactus autem est econtrario scilicet quod impossibile est quod suum instrumentum sit simplex. Omne enim instrumentum debet denudari a sensibili. &, quia impossibile est vt aliquod corpus denudetur a quatuor qualitatibus, necesse est vt instrumentum istius sensus sit medium. i. admixtum ex elementis. Et, cum ita sit, contingit vt ista virtus sit causa essentialis, quare corpus animalis est compositum.

D.d. Et hoc est, quod alia instrumenta sensus, &c. i. &, cum alii sensus vtuntur elementis tribus pro instrumentis & mediis, necesse est vt tactus non vtatur aliquo eorum, & quod suum instrumentum sit compositum non simplex: licet instrumenta, quibus illi vtuntur, non possint denudari a tactu, & ex hoc modo sunt composita. &, si hoc non esset, necesse essent vt esset simplicia.

D. d. sed hoc est per alia media. i. sed indigentia eorum a tactu non est indigentia eius, quod comprehendit suum sensibile per illum sine me dio, sed per alia media, & per alia instrumenta.

D. d. Et ideo nullum istorum elementorum, &c. i. & propter hoc, quod diximus, uullum istorum est corpus animalis. Neque terra etiam, secundum quod est simplex, aut proprie simplex. cum alii sensus vtantur elementis quasi instrumento, & medio: & ista est alia virtus ab illis: quapropter non vtitur elementis pro instrumento, cum suum instrumentum debet esse medium inter tangibilia, cum non possit denudari a qualitatibus tangibilibus, neque posset comprehendere tangibilia, si esset tangibilis simplex. i. in fine alicuius qualitatis tangibilis.

D.d. & instrumentum recipiens non congregat, &c. i. & instrumentum recipiens tactum non de necessitate habet qualitates terrestres tantum, sed calidum, & frigidum, & alia tangibilia. & ideo necesse fuit, vt recipiens tangibile sit medium: cum non possit denudari ab omnibus: neque etiam posset sentire, si aliqua alia qualitatum tangibilium denudaretur in eo. & ideo non sentimus per ossa, neque per pilos propter dominium qualitatum terrestrium in his corporibus. Et ideo vegetabilia non habent sensum tactus, quapropter neque aliquos sensus: quia impossibile est alios sensus inueniri sine tactu: & instrumentum tactus neque est ignis, neque aliud corpus elementorum, neque est corpus attributum eis secundum dominium.