<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title>http://scta.info/resoure/b1d3qun-Dd4cooa/critical/transcription</title>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <p/>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <p/>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
    </teiHeader>
    <text>
        <body>
            <div xml:id="b1d3qun-Dd4cooa">
              <head xml:id="b1d3qun-Hd4cooa">
                <supplied>Contra opinionem Adam</supplied>
              </head>
              <p xml:id="b1d3qun-schehp">
                    <supplied>Primum.</supplied> Sed contra hoc arguitur 
                quia <!-- M has "quod" --> 
                voluntas praecipit intellectui quod consideret 
                <c>A</c>, aut igitur tunc 
                <c>A</c> est <!-- M has "est A" --> 
                actu consideratum et tunc superflue 
                praeciperet voluntas, aut non et habetur propositum. </p>
              
              <p xml:id="b1d3qun-ivpeai">
                <pb ed="#V" n="112-r"/>
                <supplied>Secundum</supplied>. Item voluntas potest conformare 
                se intellectui et suspendere actus proprios et velle istos et etiam sensationes 
                quas experitur, etiam si eas actu 
                <app> <!-- T and V seem like they have the better reading since it is supported by the abbreviatio as well -->
                  <lem>non</lem>
                  <rdg wit="#S #M" type="variation-absent"/>
                </app> 
                intelligat.</p>
              
              <p xml:id="b1d3qun-inmins">
                    <supplied>Tertium.</supplied> Item non 
                minus videtur <!-- M has "videtur minus" --> 
                quod 
                <app> <!-- best reading unclear -->
                  <lem>requirit</lem>
                  <rdg wit="#V #T">requirat</rdg>
                </app> 
                effectum suum praecognosci quam 
                <app>
                  <lem>obiectum</lem>
                  <rdg wit="#M">subiectum</rdg>
                </app> 
                quia effectum suum libere 
                et contingenter 
                <app>
                  <lem n="contingenter"/>
                  <rdg wit="#V #T" type="variation-present">et</rdg>
                </app> 
                a proposito producit. <!-- M has "a proposito producit et contingenter" --> 
                Sed primum non requirit secundum omnes, igitur nec secundum.</p>
              
              <p xml:id="b1d3qun-ivppqi">
                    <supplied>Quartum.</supplied> Item voluntas potest 
                intellectum velle <!-- M has "velle intellectum" --> 
                non habere aliquam cogitationem et potest continuare istam. 
                Aut igitur intellectus obediet sibi, et tunc stabit 
                <app>
                  <lem>volitio</lem>
                  <rdg wit="#M">visio</rdg>
                </app> 
                sine intellectione, 
                aut non, et tunc voluntas non esset potentia libera, non plus quam ignis.</p>
              
              <p xml:id="b1d3qun-isncnu">
                    <supplied>Quintum.</supplied> Item si non hoc maxime videretur quia cogitatio ista intellectiva 
                eiusdem obiecti naturaliter sibi praesupposita 
                <app> <!-- needs dbcheck -->
                  <lem>volitionem concauset</lem>
                  <rdg wit="#M #V">causa esset volitionis</rdg>
                  <rdg wit="#T">cum volitione esset</rdg>
                </app>. 
                Sed hoc videtur 
                falsum, quia causa naturalis non potest causare in idem passum uniformiter 
                dispositum contrarios effectus. Sed 
                <app>
                  <lem>stante</lem>
                  <rdg wit="#T">stanti</rdg>
                </app> 
                eadem intellectione potest voluntas 
                velle vel nolle indifferenter <!-- V has "indifferenter velle vel nolle" --> 
                illud quod intelligitur, igitur non 
                <app>
                  <lem>est</lem>
                  <rdg wit="#S" type="correction-addition">
                    <add>est</add>
                  </rdg>
                </app> 
                causa naturalis 
                utriusque.</p>
              
              <p xml:id="b1d3qun-ichrca">
                    <supplied>Sextum.</supplied> Item 
                cognitio <!-- still "cogitatio" in M; should be changed --> 
                habitualis videtur sufficere 
                quia <!-- M has "quod" --> 
                habitibus 
                uti possumus <!-- T has "possumus uti" --> 
                cum volumus secundum <name ref="#Aristotle">Philosophum</name>. Igitur non videtur requiri cogitatio 
                actualis.</p>
              
              <p xml:id="b1d3qun-idqaid">
                    <supplied>Septimum.</supplied> Item dato quod 
                <app>
                  <lem n="quod"/>
                  <rdg wit="#M" type="correction-deletion">
                    <del>mors</del>
                  </rdg>
                </app> 
                intellectio actualis <!-- M has "actualis intellectio" --> 
                requireretur ad 
                causationem 
                <app>
                  <lem>volitionis</lem>
                  <rdg wit="#S" type="correction-substitution">
                    <subst>
                      <del>volitio</del>
                      <add>volitionis</add>
                    </subst>
                  </rdg>
                </app>, 
                <app>
                  <lem>tamen</lem>
                  <rdg wit="#M">cum</rdg> <!-- likely transcription error -->
                </app> 
                videtur quod voluntas ex sua libertate, postquam 
                <app>
                  <lem>actus</lem>
                  <rdg wit="#M">causatus</rdg>
                </app> 
                est causatus, possit 
                istum <!-- M has "ipsum" --> 
                continuare cessante intellectione 
                <app>
                  <lem>quacumque</lem>
                  <rdg wit="#S" type="correction-substitution">
                    <subst>
                      <del>quancumque</del>
                      <add>quacumque</add>
                    </subst>
                  </rdg>
                  <rdg wit="#T">quandoque</rdg> <!-- dbcheck -->
                </app>. 
                Nam species 
                <app>
                  <lem>rei</lem>
                  <rdg wit="#S" type="variation-absent"/>
                </app> sensibilis in organo sensus exterioris non 
                minus dependet a receptivo sensibili quam volitio ab intellectione. 
                Sed hoc non obstante licet res extra requiratur 
                ad causandum speciem istam et visionem consequentem, 
                <app>
                  <lem>tamen</lem>
                  <rdg wit="#M">tam</rdg>
                </app> 
                illa <!-- T has "ista" --> 
                species, 
                postquam est causata, 
                per aliquod tempus potest <!-- M and V have "potest per aliuqod tempus --> 
                conservari sine praesentia 
                istius rei sensibilis, sicut patet per experientiam perspectivae 
                <app>
                  <lem>de claudente</lem>
                  <rdg wit="#V">ad caludentes</rdg>
                </app> 
                oculos postquam vidit res 
                <app>
                  <lem>lucidas</lem>
                  <rdg wit="#M">suades</rdg>
                </app>. Et <name ref="#Augustine">Augustinus</name> 
                <app>
                  <lem>idem</lem>
                  <rdg wit="#S #M">ibidem</rdg> <!-- dbcheck -->
                </app> 
                dicit.</p>
              
              <p xml:id="b1d3qun-idqsie">
                    <supplied>Octavum.</supplied> Item dato quod requiratur cogitatio actualis 
                <app>
                  <lem>obiecti</lem>
                  <rdg wit="#M" type="variation-absent"/>
                </app> 
                illius quod 
                debet esse volitum, ita quod volitio non esset nisi intellectio praecessisset 
                actum, non videtur 
                <app>
                  <lem>illud</lem>
                  <rdg wit="#M" type="variation-absent"/>
                  <rdg wit="#V #T">eam</rdg>
                </app> 
                semper actualiter
                <app>
                  <lem>
                    <app> 
                      <lem>coexigere</lem>
                      <rdg wit="#V" type="correction-substitution">
                        <subst>
                          <del>exigere</del>
                          <add>coexigere</add>
                        </subst>
                      </rdg>
                      <rdg wit="#M">eam exigere</rdg>
                    </app> 
                    <app>
                      <lem>se</lem>
                      <rdg wit="#M">sicut</rdg>
                    </app> 
                    nec actus voluntatis 
                    <app>
                      <lem n="voluntatis"/>
                      <rdg wit="#M" type="variation-present">non</rdg>
                    </app> 
                    requiritur semper 
                    <app>
                      <lem>actus</lem>
                      <rdg wit="#M">actu</rdg>
                    </app> 
                    existere</lem>
                  <rdg wit="#S">intelligere</rdg> <!-- transcription unclear -->
                  <rdg wit="#T">inde?re</rdg> <!-- transcription unclear -->
                </app>
                ad hoc quod homo 
                libere et meritorie vadat ad ecclesiam. Sed sufficere videtur 
                quod vel tunc actu 
                <app> <!-- best reading unclear -->
                  <lem>sic vel</lem>
                  <rdg wit="#M">vel quod sic</rdg>
                  <rdg wit="#V">sit vel quod sic</rdg>
                  <rdg wit="#T">sic vel sic</rdg>
                </app>
                praecessit, quod nisi praecessisset 
                <app>
                  <lem>
                    <app>
                      <lem>illuc</lem>
                      <rdg wit="#M">illae</rdg>
                      <rdg wit="#T">illud</rdg>
                    </app>, 
                    non 
                    <app> <!-- best reading unclear; dbcheck transcriptions -->
                      <lem>iuisset</lem>
                      <rdg wit="#M #T">misset</rdg>
                    </app>
                  </lem>
                  <rdg wit="#V" type="variation-absent"/>
                </app>. 
                Nisi enim istud sufficeret, sequitur 
                <app>
                  <lem n="sequitur"/>
                  <rdg wit="#M">enim</rdg>
                </app>
                quod omnis 
                <app>
                  <lem>distinctio</lem>
                  <rdg wit="#S">distractio</rdg> <!-- probably an error in S that needs to be fixed -->
                </app> 
                tolleret 
                <app>
                  <lem>meritum</lem>
                  <rdg wit="#M">mentum</rdg>
                </app> 
                executionis, et tunc 
                <app>
                  <lem>ex hoc</lem>
                  <rdg wit="#M" type="variation-absent"/>
                </app> 
                informa <!-- V and T have "in forma" --> 
                <app>
                  <lem>argui sic potest</lem>
                  <rdg wit="#M">potest ex hoc argui</rdg> <!-- this is connected to M omission of "ex hoc" above -->
                  <rdg wit="#T">potest sic argui</rdg>
                  <rdg wit="#V">potest argui sic</rdg>
                </app>,  
                non plus requirit actus voluntatis intellectionem quam libera 
                executio <!-- S and M have "exsecutio" --> 
                exterior actum voluntatis, sed ista 
                executio <!-- S and M have "exsecutio" -->
                exterior 
                non requirit 
                <app>
                  <lem>semper</lem>
                  <rdg wit="#M" type="variation-absent"/>
                </app> 
                quod actus voluntatis. 
                Tunc actu sit, igitur etc.</p>
              
              <p xml:id="b1d3qun-ivqvni">
                    <supplied>Nonum.</supplied> Item videtur quod saltem respectu alicuius obiecti 
                <app> <!-- V and M reading seem best; as they introduce and indirect statement -->
                  <lem wit="#V">posset voluntas habere</lem> <!-- lem was not indicated, I choice V, but needs dbcheck -->
                  <rdg wit="#M">potest voluntas habere</rdg>
                  <rdg wit="#S">habere posset voluntas</rdg>
                  <rdg wit="#T">posset habere voluntas</rdg>
                </app> 
                actum 
                suum, licet pro tunc illud obiectum non sit 
                <app>
                  <lem n="sit"/>
                  <rdg wit="#T" type="variation-present">verum</rdg>
                </app> 
                <app> <!-- could this actuall be a correction of verum; see above app. -->
                  <lem>obiectum</lem>
                  <rdg wit="#T" type="correction-addition">
                    <add>obiectum</add>
                  </rdg>
                </app> alicuius intellectionis. 
                Nam quando aliqua intellectio est 
                <app>
                  <lem>in</lem>
                  <rdg wit="#S" type="correction-addition">
                    <add>in</add>
                  </rdg>
                </app> 
                intellectu circumscripta omni alia 
                intellectione potest voluntas velle istam intellectionem, 
                et tamen intellectio 
                <app>
                  <lem n="intellectio"/>
                  <rdg wit="#T">non est obiectum</rdg> <!-- seems like out of place repetition of what comes below -->
                </app>
                isto casu 
                <app>
                  <lem>posito</lem>
                  <rdg wit="#M">positu</rdg>
                </app> 
                non est obiectum 
                <app>
                  <lem>intellectum</lem>
                  <rdg wit="#S">intellectus</rdg> <!-- dbcheck transcription -->
                </app> 
                actualiter, <!-- V has "actualiter intellectum" --> 
                igitur. 
                <app> <!-- best reading unclear -->
                  <lem>Probo assumptum</lem>
                  <rdg wit="#M #T">probatio assumpti</rdg>
                </app> 
                quia 
                cognitio <!-- cogitatio in S and M should be normalized to cognitio --> 
                ista potest esse conveniens, 
                licet sit respectu alicuius 
                <app>
                  <lem n="alicuius"/>
                  <rdg wit="#V" type="variation-present">obiecti</rdg>
                </app> 
                odibilis 
                <pb ed="#S" n="83-v"/>
                <cb ed="#S" n="b"/> 
                et stante ista cognitione voluntas potest delectari sicut patet per experientiam 
                ista delectatio non est respectu obiecti 
                cogniti <!-- M still has cogitati and should probably be normalized to cogitati -->  
                quia illud 
                <app>
                  <lem>imaginatum</lem>
                  <rdg wit="#M">cognitum</rdg>
                </app> 
                non est sibi delectabile per 
                <app>
                  <lem>positam</lem>
                  <rdg wit="#V #T">positum</rdg>
                </app>, 
                <app>
                  <lem>
                    <app>
                      <lem>igitur est</lem>
                      <rdg wit="#T" type="variation-absent"/>
                    </app>
                    respectu</lem>
                  <rdg wit="#V">igitur respectu est</rdg>
                </app> 
                istius cogitationis, 
                et per consequens voluntas potest velle 
                istam <!-- V has illam --> 
                cognitionem <!-- V seems to have a correction from cognitionem to cogitationem; T seems to have cogitationem as well; I often have trouble distinguishing between these two words; if this is an important difference; we need to check and review all instances throughout -->  
                licet istam non 
                intendat quia delectatio 
                <app>
                  <lem>huiusmodi</lem>
                  <rdg wit="#T">huius</rdg>
                </app> 
                est quoddam velle vel saltem 
                velle aliquid potest esse respectu eiusdem omni alia cogitatione circumscripta 
                eodem modo posset argui de delectatione 
                <app> <!-- S seems like best reading -->
                  <lem>sicut</lem>
                  <rdg wit="#M #S #T" type="variation-absent"/>
                </app> 
                de actu voluntatis 
                non intellectio.</p>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>