Responsio Adae ad argumenta Chatton

Ad primum istorum dicendum quod nisi quis velit dare quod idem effectus numero est naturaliter causabilis a diversis agentibus numero et eiusdem speciei, prima consequentia non valet. Et credo quod illud non est rationabiliter dandum. Nec probatio consequentiae valet quia aequalis perfectio non concluderit plus nisi quod possit in aequales effectus non tamen in eosdem isto tamen dato, cum probas falsitatem consequentis, dico primo quod potest bene dari quia respectu effectus alicuius causati ab ambobus simul concurrunt necesse ut causae partiales. Nec esset maius inconveniens quod alter Deus concurreret cum altero sicut causa partialis quam quod Deus modo de facto concurrat cum musca sicut causa partialis respectu eiusdem effectus.

Et cum arguis quod tunc neutrum esset simpliciter primum, quia dependeret a reliquo in causando, dico quod non sequitur, nec unum nec aliud, non plus quam quod Deus dependeat a musca in causando ex hoc quod concurrit cum musca in causando. Et ratio eadem est utrobique, quia licet concurrat cum musca vel alio utrobique primo in causando, non tamen dependet essentialiter a musca vel ab alio primo in causando quia sine tale comprincipio in eundem effectum numero, illo dato, posset vel in similem, illo non dato.

Et etiam concedo secundum partem similem, quia utraque quando concurreret respectu eiusdem effectus numero, esset causa totalis illius effectus ut ibi sumis 'causam totalem' pro causa, scilicet, quae posset causare altera circumscripta. Et cum improbas illum sensum, concedo illud ad quod deducis, ut supra concessi quod, scilicet, a nullo primorum determinate[?] dependeret effectus essentialiter, primo modo superius exposito sumendo 'dependentiam essentialem', quia sicut accipis tu hic. Et causa huiusmodi ibi tacta est. Quilibet enim talis effectus requirit aliquod primorum, hoc vel illud, sed nec hoc determinate vel illud. Exemplum de sole ad hoc quod producat hominem requirit quod aliquis homo concurrat, sed nec determinate quod ille vel ille.

Ad secundum posset dici quod: licet maior non sic, sit distincta secundum compositionem et divisionem de vi vocis. Sed sit sensus divisionis unius alterius sic distinguendo puncta[??] illius non est possibile Deum concurrere cum causa secunda nisi velit etc. Tamen ex quo aliqui inte?nt[?] eam ad alios duos sensus erga aliqorum distinguo sic eam et in compositione est vera, quia tunc est iste sensus. Haec non est possibilis Deus concurrit cum causa secunda in producendo effectum aliquem sine hoc quod velit effectum illum capere esse a se et a causa secunda simul, et hoc est satis certum in sensu divisionis. Negat quod Deus non habet potentiam concurrendi cum causa secunda respectu alicuius effectus nisi de facto velit sic concurere, et hoc est falsum. Tamen quia multa potest quae non vult secundum Magistrum 43 distinctione primi libri, tum quia Deus potest vel le concurrere cum voluntate ad actum dilectionis comprincipiandum respectu alicuius oppositi in A instanti, si tunc voluntas libere disponet se ad illud et vellet se toto totam causare, si voluntas non disponeret se libere ad idem cum quia Deus potest libere comproducere effectum in illo instanti cum causa alia et velle quod si non adsit[?] illa creata in A. Puta si per voluntatem liberam rationabilem aliter de creata ordinetur ante A quod non est impossibile se solo producere talem effectum, immo illum eundem effectum quem produceret cum causa tali secunda, si adesset in A.

Dices: si essent duo primi, uterque argueret aliam nulli[?] potentem, sicut arguit Hugo de Sancto Victore, quod unus posset nolle esse idem quod alius velle.

Responderet pro cuius quod non sequitur. Tamen, quia vel uni determinarentur sui effectus vel ita essent caritavi[?] adinvicem quod neuter posset difformiter alteri velle. Similes rationes multae possent fieri sine ista, sed ita Scotus superius posita videtur mihi melior inter omnes.